الترن‌گلد (Elterngeld) برلین: شرایط، مدارک لازم و مهلت‌ها

نوع	چقدر	چقدر طول می‌کشه
Basiselterngeld	۶۵–۶۷٪ درآمد خالص، ۳۰۰ تا ۱۸۰۰ یورو	جمعاً ۱۴ ماه برای دو والد (هر نفر حداقل ۲ و حداکثر ۱۲ ماه)؛ فقط توی ۱۴ ماه اول زندگی بچه
ElterngeldPlus	نصف Basis: ۱۵۰ تا ۹۰۰ یورو (اگه پاره‌وقت کار کنی، گاهی به اندازه Basis با پاره‌وقت)	دو برابر: هر ماه Basis = دو ماه Plus
Partnerschaftsbonus	ماه‌های اضافه ElterngeldPlus	۲ تا ۴ ماه پشت سر هم برای هر کدوم، اگه هر دو هم‌زمان ۲۴ تا ۳۲ ساعت در هفته کار کنین

نکته‌ها:

• دو ماه آخر از ۱۴ ماه فقط وقتی هست که والد دوم هم حداقل ۲ ماه بگیره (و درآمدش کم بشه). وگرنه یه نفر حداکثر ۱۲ ماه می‌گیره.
• والد تنها (Alleinerziehende) خودش می‌تونه ۱۴ ماه Basis بگیره و Partnerschaftsbonus رو هم کامل بگیره.
• هر دو والد هم‌زمان Basiselterngeld: فقط یه ماه، اونم توی ۱۲ ماه اول. استثنا: دوقلو یا بیشتر، بچه‌ای که حداقل ۶ هفته زودتر به دنیا اومده، یا بچه با معلولیت.
• پول اضافه: اگه بچه کوچیک دیگه‌ای توی خونه هست، Geschwisterbonus (۱۰٪ بیشتر، حداقل ۷۵ یورو)؛ برای دوقلو، برای هر بچه اضافه ۳۰۰ یورو؛ برای بچه زودرس ماه‌های اضافه.
• ماه‌هایی که مادر Mutterschaftsgeld می‌گیره (معمولاً ۸ هفته بعد از تولد) جزو ماه‌های Basis مادر حساب می‌شن و از Elterngeld کم می‌شن.

1. پدر یا مادر بچه (یا ناپدری/نامادری، والد خوانده). توی موارد خاص، خویشاوند نزدیک که جای پدر و مادر مراقبت می‌کنه.
2. بچه با تو توی یه خونه زندگی می‌کنه و خودت ازش مراقبت می‌کنی.
3. حداکثر ۳۲ ساعت در هفته کار می‌کنی (یا اصلاً کار نمی‌کنی).
4. توی آلمان زندگی می‌کنی؛ برای Elterngeldstelle برلین: ثبت آدرس (Anmeldung) توی برلین.
5. مرز درآمد: برای تولدهای از ۱ آوریل ۲۰۲۵، اگه درآمد مشمول مالیات (zu versteuerndes Einkommen، نه حقوق ناخالص) پدر و مادر با هم توی سال قبل از تولد بیشتر از ۱۷۵٬۰۰۰ یورو باشه، هیچ Elterngeldی نیست. همین مرز برای والد تنها هم هست. برای بیشتر خانواده‌های مهاجر این مرز مشکلی نیست.

اقامتت کافیه؟ (برای غیراروپایی‌ها، § 1 Abs. 7 BEEG)

اقامت	Elterngeld؟
Niederlassungserlaubnis، Daueraufenthalt-EU، Blaue Karte EU، ICT-Karte	آره
Aufenthaltserlaubnis که حداقل ۶ ماه اجازه کار می‌ده یا داده (مثلاً پناهنده پذیرفته‌شده § 25 Abs. 1 یا 2، اقامت کار، اقامت خانوادگی، معمولاً § 24)	آره
§ 25 Abs. 3 تا 5، § 23a، § 23 Abs. 1 (به‌خاطر جنگ)	فقط اگه قانونی کار می‌کنی، توی Elternzeit هستی، یا Arbeitslosengeld (SGB III) می‌گیری، یا حداقل ۱۵ ماه توی آلمان بودی
اقامت تحصیل، شناسایی مدرک یا جستجوی کار (§ 16b، § 16d، § 20)	فقط اگه کار می‌کنی، Elternzeit هستی یا پول SGB III می‌گیری
Ausbildung (§ 16e)، Au-pair یا کار فصلی، Freiwilligendienst	نه
Beschäftigungsduldung (§ 60d)	آره
Aufenthaltsgestattung یا Duldung معمولی	نه

شهروندهای EU، EWR و سوئیس که توی آلمان زندگی یا کار می‌کنن، حق دارن.

کی نمی‌گیره یا کم می‌گیره؟

• کسی که بیشتر از ۳۲ ساعت در هفته کار می‌کنه.
• خانواده با درآمد مشمول مالیات بالای ۱۷۵٬۰۰۰ یورو.
• Grundsicherungsgeld: Elterngeld اینجا به‌عنوان درآمد حساب می‌شه و از Grundsicherungsgeld کم می‌شه. فقط کسی که قبل از تولد کار می‌کرده، تا ۳۰۰ یورو (با ElterngeldPlus تا ۱۵۰ یورو) آزاد داره. باز هم درخواست بده؛ Jobcenter معمولاً ازت می‌خواد.
• برای Wohngeld فقط مبلغ بالای ۳۰۰ یورو درآمد حساب می‌شه؛ برای Kinderzuschlag مثل Grundsicherungsgeld حساب می‌شه.

توی برلین بعضی مدارک رو اصل می‌خوان (مثل Geburtsurkunde)؛ بقیه کپی. برگه‌ها رو تا نکن، منگنه نکن و توی کاور پلاستیکی نذار.

فرم و هویت

• فرم درخواست با امضای اصلی هر دو والد (اگه آنلاین می‌فرستی: Mantelbogen امضاشده، یا با BundID کاملاً دیجیتال)
• کپی پاس یا کارت شناسایی هر دو والد + Meldebescheinigung ← Bürgeramt
• برای غیراروپایی‌ها: کپی کارت اقامت (جلو و پشت) و Zusatzblatt + برگه Anlage Staatsangehörigkeit ← Ausländerbehörde؛ اگه در حال تمدیده: Fiktionsbescheinigung

بچه

• اصل Geburtsurkunde برای Elterngeld ← Standesamt (معمولاً یه نسخه مخصوص Elterngeld می‌ده)
• اگه پدر و مادر ازدواج نکردن: Vaterschaftsanerkennung ← Jugendamt یا Standesamt
• کپی Geburtsurkunde بچه‌های دیگه توی خونه (برای Geschwisterbonus)

درآمد قبل از تولد

• کارمند: فیش حقوق ۱۲ ماه قبل از تولد (مادر کارمند: ۱۲ ماه قبل از شروع Mutterschutz) ← کارفرما
• کار آزاد: Steuerbescheid یا حساب سود (EÜR) سال قبل از تولد ← Finanzamt یا مشاور مالیاتی
• برای مرز ۱۷۵٬۰۰۰ یورو: Steuerbescheid یا Lohnsteuerbescheinigung سال قبل از تولد، برای هر دو والد. اگه هنوز Bescheid نداری، درخواست رو بفرست و بعداً بده
• اگه درآمد نداشتی: لازم نیست چیزی بیاری؛ فقط توی فرم «kein Einkommen» بزن

Mutterschaftsgeld و کار

• گواهی Mutterschaftsgeld از Krankenkasse (یا گواهی منفی اگه نگرفتی)
• گواهی Arbeitgeberzuschuss zum Mutterschaftsgeld ← کارفرما
• اگه Elternzeit می‌گیری: کپی درخواست یا تأیید Elternzeit؛ اگه پاره‌وقت کار می‌کنی: Arbeitgeberbescheinigung با ساعت کار و درآمد

پول

• IBAN و Steuer-ID هر دو والد

• Elterngeld رو می‌تونی از روز تولد درخواست بدی.
• فقط برای ۳ ماه زندگی بچه (Lebensmonate) قبل از ماهی که درخواست رسیده عقب‌تر پرداخت می‌شه (§ 7 BEEG). ماه زندگی از روز تولد حساب می‌شه: تولد ۱۰ سپتامبر ← ماه اول ۱۰ سپتامبر تا ۹ اکتبر.
• مثال: بچه ۱۰ سپتامبر به دنیا اومده، درخواست ۱۵ ژانویه می‌رسه (ماه پنجم زندگی) ← فقط ماه‌های ۲، ۳ و ۴ عقب‌تر پرداخت می‌شن؛ ماه اول از دست رفته.
• بهترین کار: توی دو ماه اول بعد از تولد بفرست. اگه مدرکی (مثلاً گواهی Krankenkasse) هنوز نیومده، درخواست رو بفرست و مدرک رو بعداً بده.

⚠️ هنوز قانون نشده: وزارت خانواده روی اصلاح Elterngeld کار می‌کنه (مثلاً مدل «4-6-4» ماه، ۸۰٪ برای چند ماه اول، حداقل ۳۳۰ و حداکثر ۱۹۰۰ یورو). این فعلاً فقط پیش‌نویسه؛ پیش‌نویس اول برای تولدهای از نوامبر ۲۰۲۷ بود و تاریخ نهایی هنوز معلوم نیست. برای بچه‌هایی که الان به دنیا میان، همین قانون فعلی معتبره.

• اداره مسئول: Elterngeldstelle توی Jugendamt منطقه‌ای که زندگی می‌کنی (مثلاً Mitte، Neukölln، Lichtenberg). فقط به منطقه خودت درخواست بده.
• آنلاین (پیشنهاد اداره‌ها): با ElterngeldDigital (elterngeld-digital.de). توی برلین می‌تونی با BundID (کارت شناسایی یا کارت اقامت با eID فعال + اپ AusweisApp، یا گواهی Elster) کاملاً دیجیتال بفرستی، بدون چاپ و پست. بدون BundID: آنلاین پر کن، Mantelbogen رو چاپ کن، هر دو امضا کنین و با مدارک بفرستین.
• کاغذی: فرم برلین رو پر کن (نسخه‌ای که با تاریخ تولد بچه می‌خونه)، هر دو والد امضا کنن و با پست به Elterngeldstelle منطقه‌ت بفرست یا توی صندوق پست Rathaus بنداز. بهتره با Einwurf-Einschreiben.
• کمک حضوری: خیلی از منطقه‌ها Familienservicebüro دارن که با وقت قبلی کمک می‌کنن فرم رو پر کنی.
• از همه‌چی کپی نگه دار. شماره عمومی اداره‌های برلین: 115.

• زمان بررسی: توی برلین زمان ثابتی اعلام نشده؛ معمولاً چند هفته تا چند ماه. پرونده فقط وقتی تموم می‌شه که همه مدارک رسیده باشه. بعضی Elterngeldstelleها به سؤال «وضعیت پرونده‌م چیه؟» جواب نمی‌دن، پس مدارک کم رو سریع بفرست.
• Bescheid: مبلغ هر ماه رو می‌نویسه. اگه درآمدت بعد از تولد معلوم نبوده، ممکنه اول موقت (vorläufig) باشه و آخر دوره حساب نهایی بشه؛ گاهی باید پول پس بدی.
• اگه رد شد یا مبلغ اشتباهه: ظرف یه ماه به Elterngeldstelle Widerspruch بده. مهلتت رو با محاسبه‌گر مهلت حساب کن و راهنمای Widerspruch رو ببین.
• تغییرها رو خبر بده: اگه کار پاره‌وقت شروع کردی یا ساعتت عوض شد، حساب بانکی یا آدرس جدید داری، یا می‌خوای ماه‌ها رو عوض کنی، با Änderungsantrag برلین خبر بده. ماه‌هایی که هنوز پرداخت نشدن رو معمولاً می‌شه عوض کرد.
• اگه Grundsicherungsgeld می‌گیری: Bescheid Elterngeld رو به Jobcenter بده (Veränderungsmitteilung).
• Elternzeit (مرخصی از کار) جداست: باید حداقل ۷ هفته قبل کتبی به کارفرما بگی.

• صبر کردن تا همه مدارک برسه: ۳ ماه زود تموم می‌شه. اول بفرست.
• یه نفر امضا کنه: فرم کاغذی رو هر دو والد امضا می‌کنن (والد تنها فقط خودش).
• نفرستادن اصل Geburtsurkunde یا گواهی Mutterschaftsgeld.
• برنامه اشتباه ماه‌ها: مثلاً هر دو والد بیشتر از یه ماه هم‌زمان Basis بخوان، یا ماه ۱۳ و ۱۴ رو برای والد دوم نذارن. قبلش با Elterngeldrechner توی familienportal.de امتحان کن.
• فکر کنی بدون درآمد قبلی حقت نیست: حداقل ۳۰۰ یورو برای همه هست (اگه اقامتت شرط رو داره).
• درخواست به منطقه اشتباه: فقط Elterngeldstelle منطقه‌ای که توش ثبت آدرس داری.

چی	مبلغ
Basiselterngeld	۳۰۰ تا ۱۸۰۰ یورو در ماه
ElterngeldPlus	۱۵۰ تا ۹۰۰ یورو در ماه
Geschwisterbonus	۱۰٪ بیشتر، حداقل ۷۵ یورو
دوقلو یا بیشتر	۳۰۰ یورو برای هر بچه اضافه
آزاد در Grundsicherungsgeld (با کار قبل از تولد)	تا ۳۰۰ یورو
مرز درآمد مشمول مالیات	۱۷۵٬۰۰۰ یورو

مرتبط: راهنمای کامل Elterngeld · Kindergeld: شرایط و مدارک · Kinderzuschlag: شرایط و مدارک · Kita-Gutschein برلین

کمک رایگان: Sozialberatung، مشاوره مهاجرت (MBE یا JMD)، مراکز مشاوره بارداری (Schwangerschaftsberatung)، Caritas و Diakonie.