گواهی خونه اجتماعی (WBS) برلین: شرایط، سقف درآمد و مدارک لازم

شرط‌های اصلی (برلین)

• حداقل ۱۸ سال داری (استثنا رو از Wohnungsamt بپرس).
• نه فقط موقت توی برلین هستی (حداقل ۱۱ ماه) و از نظر قانونی و واقعی می‌تونی برای خودت و خانوارت یه خونه اصلی دائمی داشته باشی (§ 27 Abs. 2 WoFG).
• درآمد کل خانوار از سقف WBS بیشتر نیست (جدول پایین).
• خونه‌ات رو خودت اداره می‌کنی. برای WG (هم‌خونه‌ای) نمی‌شه WBS مشترک گرفت، و چند تا WBS تکی هم با هم جمع نمی‌شن.

اقامت: کدوم مدارک قبول می‌شن؟

• آلمانی یا شهروند EU (و EWR و سوئیس): کارت شناسایی یا پاسپورت کافیه.
• غیر-EU: یه Aufenthaltstitel که حداقل یه سال دیگه اعتبار داره (این چیزیه که service.berlin.de الان می‌نویسه؛ یه راهنمای قدیمی‌تر سنا از ۲۰۱۷، ۱۱ ماه رو کافی می‌دونست. اگه اقامتت بین ۱۱ و ۱۲ ماه اعتبار داره، از Wohnungsamt بپرس). مثلاً:
  • Aufenthaltserlaubnis با هر هدفی: کار، خانواده، دلایل انسانی، تحصیل، Ausbildung
  • پناهنده، حمایت تکمیلی (subsidiärer Schutz) یا بی‌تابعیت: Reiseausweis + Aufenthaltserlaubnis با همون اعتبار
  • Niederlassungserlaubnis (اقامت دائم)، Daueraufenthalt-EU، Blaue Karte EU: همیشه آره
• معمولاً نه: Aufenthaltsgestattung، Duldung معمولی، ویزا، Grenzübertrittsbescheinigung.
  • استثنا برای Duldung: طبق راهنمای سنا، فقط وقتی که دیپورت به دلایل دائمی (مثلاً حمایت از خانواده طبق Art. 6 GG یا Art. 8 EMRK) ممکن نیست، ممنوعیت کار نداری و می‌تونی خونه خودت رو اداره کنی.
• Fiktionsbescheinigung: قاعده روشنی پیدا نکردیم. اگه منتظر تمدید اقامتی، یه کپی از Fiktionsbescheinigung و اقامت قبلی رو بفرست و از Wohnungsamt بپرس.
• اگه Wohnsitzauflage برای یه ایالت دیگه داری (نه برلین)، توی برلین WBS نمی‌گیری. Wohnsitzauflage رو ببین.

سقف درآمد برلین (درآمد سالانه، بعد از کسورات)

نوع WBS رو اداره بر اساس درآمدت تعیین می‌کنه؛ لازم نیست خودت انتخاب کنی. WBS 100 سقف قانونی فدرال (§ 9 Abs. 2 WoFG) هست؛ بقیه درصد بالاتر از اون هستن.

خانوار	WBS 100	WBS 140	WBS 160	WBS 180	WBS 220
۱ نفر	12.000 €	16.800 €	19.200 €	21.600 €	26.400 €
۲ نفر	18.000 €	25.200 €	28.800 €	32.400 €	39.600 €
هر نفر بیشتر	+ 4.100 €	+ 5.740 €	+ 6.560 €	+ 7.380 €	+ 9.020 €
هر بچه، اضافه	+ 500 €	+ 700 €	+ 800 €	+ 900 €	+ 1.100 €

مثال: خانواده ۴ نفره (۲ بزرگسال + ۲ بچه) برای WBS 140: ‎25.200 + 2 × 5.740 + 2 × 700 = 38.080 یورو در سال.

• WBS 100 و WBS 140: بیشتر Sozialwohnung‌ها همینا رو می‌خوان. WBS 140 همون «Berliner Einkommensgrenze» هست.
• WBS 160: برای Sozialwohnung‌های جدیدتر با یارانه بر اساس درآمد.
• WBS 180: برای بخشی از Sozialwohnung‌های نوساز و برای خرید سهم Genossenschaft.
• WBS 220: برای بخش کوچیکی از Sozialwohnung‌هایی که تازه ساخته می‌شن.

هرچی عدد WBS‌ات پایین‌تر، خونه‌های بیشتری برات باز هستن (با WBS 100 می‌تونی خونه‌های WBS 140 تا 220 رو هم بگیری، ولی برعکسش نه).

درآمد چطور حساب می‌شه؟

• مبنا: درآمد ناخالص (brutto) سالانه‌ای که توی ۱۲ ماه بعد از درخواست انتظار می‌ره. گاهی درآمد ۱۲ ماه قبل از درخواست هم قبول می‌شه. Krankengeld و ALG I هم درآمد حساب می‌شن.
• Kindergeld حساب نمی‌شه.
• برای کارمندها ۱.۲۰۰ یورو Arbeitnehmerpauschbetrag (هزینه کاری) کم می‌شه.
• بعد، برای مالیات، بیمه درمانی و بیمه بازنشستگی هر کدوم تا ۱۰٪ کم می‌شه (روی هم حداکثر ۳۰٪).
• بعد Freibeträge، اگه شامل حالت می‌شه:
  • ۶۰۰ یورو برای هر بچه زیر ۱۲ سال، برای پدر یا مادر تنهایی که کار می‌کنه یا Ausbildung می‌ره
  • تا ۶۰۰ یورو برای بچه ۱۶ تا ۲۵ ساله‌ای که خودش درآمد داره
  • ۴.۵۰۰ یورو برای معلولیت شدید با GdB 100، یا GdB حداقل ۸۰ با نیاز به مراقبت در خونه
  • ۲.۱۰۰ یورو برای معلول شدید با GdB زیر ۸۰ که در خونه نیاز به مراقبت داره
  • ۴.۰۰۰ یورو برای زوج جوون، تا ۵ سال بعد از ازدواج، اگه هیچ‌کدوم ۴۰ سالشون تموم نشده
  • نفقه‌ای که قانوناً پرداخت می‌کنی (با سقف)

اینا ساده‌شده‌ست؛ محاسبه دقیق رو Bezirksamt انجام می‌ده. برای یه تخمین، WBS-Rechner سایت سنا (berlin.de) رو امتحان کن.

Grundsicherungsgeld یا AsylbLG می‌گیری؟ WBS برای این‌ها هم ممکنه، به شرطی که شرط اقامت رو داشته باشی. ولی جاب‌سنتر یا Sozialamt باید اجاره خونه جدید رو angemessen بدونه؛ قبل از امضای قرارداد ازشون تأیید بگیر.

اندازه خونه

• قاعده: یه اتاق برای هر نفر. مثلاً زن و شوهر با ۳ بچه: حداکثر ۵ اتاق.
• نفر تنها: خونه ۱٫۵ یا ۲ اتاقه، حداکثر ۵۰ متر مربع.
• بچه توی راه هم یه نفر حساب می‌شه (Mutterpass لازمه).
• اتاق بیشتر در موارد خاص: معلولیت یا بیماری‌ای که فضای بیشتر لازم داره، اتاق جدا برای شغلی که امرار معاشت به اون وابسته‌ست، یا افراد بالای ۶۵ سال که یه خونه حداقل ۳ اتاقه توی برلین رو تحویل می‌دن (برای خونه ۲ اتاقه).

WBS با نیاز ویژه (besonderer Wohnbedarf / Dringlichkeit)

بعضی Sozialwohnung‌ها فقط به کسایی داده می‌شن که «WBS mit besonderem Wohnbedarf» دارن. شرط: حداقل یه سال Anmeldung با خونه اصلی توی برلین، به‌علاوه یکی از اینا:

• خانواده با بچه توی خونه خیلی کوچیک. معیار: ۲ نفر توی ۱ اتاق؛ ۳ نفر توی ۲ اتاق؛ ۴ تا ۵ نفر توی ۳ اتاق؛ ۶ نفر یا بیشتر توی ۴ اتاق
• معلولیت شدید (GdB 50 یا بیشتر) توی خونه‌ای که مناسب نیست
• اقامت توی محل اسکان اضطراری یا موقت، مثلاً Frauenhaus. اگه توی Unterkunft پناهنده‌ها یا خونه موقت ASOG زندگی می‌کنی، بپرس آیا شامل حالت می‌شه
• بالای ۶۵ سال و تحویل دادن خونه‌ای که برات زیادی بزرگه
• از دست دادن خونه بدون تقصیر خودت (مثلاً ممنوعیت استفاده از ساختمون یا تموم شدن کاری که خونه‌اش مال کارفرما بود)
• گیرنده SGB II یا SGB XII که جاب‌سنتر یا Sozialamt کتبی ازش خواسته به یه خونه «angemessen» اسباب‌کشی کنه

مدرکش رو (مثلاً نامه Unterkunft، Schwerbehindertenausweis، نامه جاب‌سنتر) همراه درخواست بفرست.

همه رو کپی بفرست. مدرکی که آلمانی نیست (مثلاً شناسنامه یا گواهی ازدواج خارجی) ممکنه ترجمه رسمی (beglaubigte Übersetzung) لازم داشته باشه؛ از Wohnungsamt بپرس.

فرم‌ها (همه رو از service.berlin.de دانلود کن یا آنلاین پر کن)

• BauWohn 502 – Antrag auf einen WBS، امضاشده توسط همه بزرگسال‌ها
• BauWohn 504 – Einkommenserklärung: برای هر نفر خانوار یکی، امضاشده
• BauWohn 504a – Einkommensbescheinigung: کارفرما پر و امضا می‌کنه (برای هر کسی که کار می‌کنه)
• در صورت نیاز: BauWohn 502a (وضعیت شخصی و خونه فعلی)، BauWohn 550 (Partnerschaftserklärung، برای زوج بدون ازدواج یا افرادی که فامیل نیستن)، BauWohn 549a (حضانت مشترک)

هویت و اقامت

• کپی پاسپورت یا مدرک هویت همه کسایی که توی درخواست هستن
• برای غیر-EU: کپی کارت اقامت (جلو و پشت) و برای پناهنده‌ها Reiseausweis

خانواده

• شناسنامه (Geburtsurkunde) بچه‌هایی که باهات میان
• گواهی ازدواج یا ثبت شراکت
• اگه مجرد نیستی ولی تنها هستی: حکم طلاق یا گواهی فوت
• برای پدر و مادر بدون ازدواج با بچه مشترک: Vaterschaftsanerkennung و گواهی حضانت مشترک
• بارداری: کپی Mutterpass با ثبت هفته ۱۴ بارداری

درآمد (برای ۱۲ ماه آینده)

• فیش‌های حقوق (Lohnabrechnung) و BauWohn 504a از کارفرما
• Bescheid جاب‌سنتر (Grundsicherungsgeld)، Sozialamt یا AsylbLG
• Bescheid ALG I، Elterngeld، Rente، Krankengeld، Unterhalt یا Unterhaltsvorschuss
• برای Selbstständige: Steuerbescheid یا برآورد درآمد

موارد خاص

• Schwerbehindertenausweis (جلو و پشت)
• برای دانشجو: Semesterbescheinigung؛ دانشجوی خارجی: گواهی مدت تحصیل هم
• برای نیاز ویژه (Dringlichkeit): مدرک مربوط (بخش بالا رو ببین)

فایل آنلاین: PDF یا JPG، هر فایل حداکثر ۵ مگابایت، روی هم حداکثر ۳۰ مگابایت.

• WBS مهلت درخواست نداره؛ هر وقت دنبال خونه‌ای درخواست بده. ولی چون بررسی‌اش چند هفته طول می‌کشه، قبل از شروع گشتن درخواست بده.
• WBS معمولاً یه سال اعتبار داره. اگه توی این یه سال قرارداد اجاره امضا کنی، کافیه. اگه خونه پیدا نکردی، دوباره درخواست بده.
• WBS برلین برای همه منطقه‌های برلین معتبره.

• کجا: Wohnungsamt یا Bürgeramt منطقه‌ای که توش Anmeldung داری. اگه هنوز بیرون از برلین زندگی می‌کنی، می‌تونی هر Wohnungsamt برلین رو انتخاب کنی.
• آنلاین: از صفحه WBS توی service.berlin.de (Dienstleistung 120671)؛ مدارک رو همون‌جا آپلود کن و تأییدیه رو ذخیره کن.
• کاغذی: فرم‌ها رو پر و امضا کن و با پست (بهتره Einwurf-Einschreiben) بفرست یا حضوری بده و رسید بگیر.
• هزینه نداره.
• قبلش می‌تونی با WBS-Abfrage سایت سنا (berlin.de/sen/wohnen) تخمین بزنی حقت هست یا نه.

• مدت بررسی: عدد ثابتی نیست؛ سنا میانگین زمان بررسی رو آنلاین نشون می‌ده. معمولاً چند هفته طول می‌کشه.
• اگه نامه‌ای برای مدارک بیشتر اومد، تا مهلتش جواب بده.
• WBS اومد: نوعش (100، 140، 160، 180، 220)، تعداد اتاق‌ها و تاریخ اعتبار رو چک کن. موقع امضای قرارداد، WBS رو به صاحبخونه می‌دی.
• دنبال خونه بگرد: شرکت‌های بزرگ مسکن برلین (landeseigene Wohnungsunternehmen) توی آگهی می‌نویسن WBS لازمه یا نه و کدوم نوع. راهنمای پیدا کردن خونه رو ببین.
• اگه رد شد: آخر نامه (Rechtsbehelfsbelehrung) رو بخون؛ معمولاً ظرف یه ماه Widerspruch می‌دی. محاسبه‌گر مهلت و راهنمای Widerspruch رو ببین.
• اگه قبل از اینکه خونه پیدا کنی وضعیتت عوض شد (بچه به دنیا اومد، ازدواج، درآمد خیلی بالا رفت)، به Wohnungsamt خبر بده یا WBS جدید بخواه.

• امضا یا Einkommenserklärung یکی از بزرگسال‌ها کمه. هر نفر خانوار یه BauWohn 504 لازم داره.
• کارت اقامت کمتر از یه سال اعتبار داره. اول تمدید کن، یا Fiktionsbescheinigung رو ضمیمه کن و بپرس.
• بچه توی راه رو ننوشتی. یه اتاق کمتر می‌گیری.
• فکر کنی WBS یعنی خونه. باید خودت فعال بگردی و درخواست بدی.
• درآمد ناقص نوشتی (مثلاً Minijob همسر یا نفقه). WBS ممکنه بعداً باطل بشه.
• با Grundsicherungsgeld، قبل از تأیید جاب‌سنتر قرارداد امضا کنی.

این راهنما مخصوص برلینه؛ توی ایالت‌های دیگه سقف درآمد و فرم‌ها فرق داره. کمک رایگان: Mieterverein، Sozialberatung، مشاوره مهاجرت (MBE یا JMD)، Caritas و Diakonie.