پێشینەی نەفەقەی منداڵ (Unterhaltsvorschuss): مەرجەکان، بڕی ٢٠٢٦، بەڵگەنامە پێویستەکان و ماوەکان

تەمەنی منداڵ	بڕ
خوار ٦ ساڵ	٢٢٧ یۆرۆ
٦ تا ١١ ساڵ	٢٩٩ یۆرۆ
١٢ تا ١٧ ساڵ	٣٩٤ یۆرۆ

ئەم بڕە = کەمترین نەفەقەی یاسایی (§ 1612a BGB) کەم Kindergeldی منداڵی یەکەم (٢٥٩ یۆرۆ). Kindergeld بە جیا و بە تەواوی وەردەگریت. پارەکە مانگانە و پێشوەختە دەدرێت.

لە بڕەکە کەم دەکرێتەوە: هەر پارەیەک کە ئەو دایک یان باوکە دەیدات، و Halbwaisenrente (مووچەی نیوە-هەتیوی، ئەگەر ئەو دایک یان باوکە کۆچی دوایی کردووە). ئەگەر Halbwaisenrente لە Unterhaltsvorschuss زیاتر بێت، هیچ وەرناگریت.

⚠️ هێشتا نەبووە بە یاسا: حکومەتی فیدراڵ (وەزیری خێزان Prien) پێشنیاری کردووە لە ٢٠٢٧ەوە پارەکە تەنها تا ١٦ ساڵی بدرێت، نەک ١٨. تا ئەمڕۆ (نۆڤەمبەری ٢٠٢٦) تەنها پلانە؛ پڕۆژەیاسای گۆڕینی UVG هێشتا نەچووەتە پەرلەمان و SPD و Grüne دژین. ئێستا یاسای پێشوو (تا ١٨ ساڵی) کاری پێدەکرێت. ئەگەر گۆڕانکارییەکی یەکلاکەرەوە هات، لێرە ئاگادارت دەکەینەوە.

هەموو ئەم مەرجانە پێویستن:

• منداڵەکە خوار ١٨ ساڵە.
• منداڵەکە لە ئەڵمانیا (بۆ بەرلین: ناونیشانی لە بەرلین تۆمار کرابێت) لای تۆ دەژیت.
• تۆ سەڵتیت، تەڵاقدراویت، بێوەژن/بێوەپیاویت یان بە شێوەیەکی هەمیشەیی جیا لە هاوسەرەکەت دەژیت. ئەگەر هاوسەرەکەت لانیکەم ٦ مانگ لە نەخۆشخانە یان زیندان بێت، ئەویش حساب دەکرێت.
• دایک یان باوکەکەی تر نەفەقە نادات، تەنها بەشێکی دەدات یان بە ناڕێکی دەیدات.

مافت نییە ئەگەر:

• منداڵەکە بە نۆرە لەگەڵ ئەو دایک یان باوکە ڕادەگرن (Wechselmodell). بەپێی Merkblattی بەرلین ئەگەر ئەو لانیکەم یەک لەسەر سێی کاتی منداڵەکە ڕابگرێت، ماف نییە.
• دووبارە هاوسەرگیریت کردووە یان لەگەڵ ئەو دایک یان باوکە لە یەک ماڵدا دەژیت. (ژیان لەگەڵ هاوبەشێکی نوێ بەبێ هاوسەرگیری ڕێگر نییە.)
• ئەو دایک یان باوکە لانیکەم بە ئەندازەی Unterhaltsvorschuss نەفەقە دەدات.
• ئامادە نیت دەربارەی ئەو دایک یان باوکە زانیاری بدەیت یان لە دیاریکردنی باوکایەتی (Vaterschaft) هاوکاری ناکەیت.
• منداڵەکە سەروو ١٥ ساڵە، ناچێتە قوتابخانە و خەرجی خۆی لە کاری خۆی دەردەهێنێت.

یاسای تایبەتی منداڵانی ١٢ تا ١٧ ساڵ (§ 1 Abs. 1a UVG)

تا ١٢ ساڵی، Grundsicherungsgeld (پێشتر Bürgergeld) ڕێگر نییە. لە ١٢ ساڵییەوە تەنها کاتێک مافت هەیە کە لانیکەم یەکێک لەمانە ڕاست بێت:

1. تۆ و منداڵەکە Grundsicherungsgeld (SGB II) وەرناگرن، یان
2. بە Unterhaltsvorschuss منداڵەکە ئیتر پێویستی بە Jobcenter نامێنێت، یان
3. خۆت لانیکەم ٦٠٠ یۆرۆ داهاتی ناپوخت (brutto) لە مانگێکدا هەیە (بەبێ Kindergeld) و Grundsicherungsgeld تەنها وەک تەواوکەر وەردەگریت.

پێوەر Bescheidی Jobcenterە بۆ ئەو مانگەی منداڵەکە دەبێتە ١٢ ساڵ (یان مانگی داواکاری). بۆ منداڵانی ١٢ ساڵ بەسەرەوە فۆرمی زیادەی «Ergänzende Angaben für Kinder ab 12 Jahren» (Anlage 3) پێویستە. ئەگەر منداڵەکەت نزیکی ١٢ ساڵییە، پێشوەختە لەگەڵ Jobcenter و Jugendamt قسە بکە.

ئیقامە: کام ئیقامە قبوڵە؟ (§ 1 Abs. 2a UVG)

بۆ هاووڵاتیانی دەرەوەی یەکێتیی ئەورووپا، یان منداڵەکە یان ئەو دایک یان باوکەی منداڵەکە لای دەژیت دەبێت یەکێک لەمانەی هەبێت (بەسە یەکێکیان هەیبێت):

• Niederlassungserlaubnis یان Daueraufenthalt-EU (ئیقامەی دائیمی): بەڵێ
• Blaue Karte EU، یان Aufenthaltserlaubnisێک کە لانیکەم ٦ مانگ مۆڵەتی کار دەدات: بەڵێ. بۆ نموونە پەنابەری پەسەندکراو و پاراستنی لاوەکی (§ 25 Abs. 1 و 2)، ئیقامەی خێزانی (§§ 27–36)، § 24 (ئۆکرانیا)، ئیقامەی کار. هەڵاوێردن: هەندێک ئیقامەی Ausbildung، خوێندن، گەڕان بەدوای کار یان Au-pair (بۆ نموونە § 16e، § 19c Abs. 1، § 16b، § 20) یان هەر حساب ناکرێن یان تەنها کاتێک کە بەڕاستی کار دەکەیت.
• § 25 Abs. 3، 4، 5، § 23 Abs. 1 (لەبەر جەنگ) یان § 23a: بەڵێ، ئەگەر بە یاسایی کار دەکەیت، یان لە Elternzeitیت، یان ALG I وەردەگریت، یان لانیکەم ١٥ مانگ بە ئیقامە، Gestattung یان Duldung لە ئەڵمانیا بوویت. ئەگەر خودی منداڵەکە (خوار ١٨ ساڵ) ئەم ئیقامەیەی هەیە، مەرجی کاری بۆ پێویست نییە.
• Beschäftigungsduldung (§ 60d): بەڵێ
• Aufenthaltsgestattung (داواکاری پەنابەری لە ڕێڕەودا) یان Duldungی ئاسایی: زۆرجار نەخێر. هەڵاوێردن: بەپێی asyl.net، منداڵانی کرێکارە کارکەرەکانی تورکیا، مەغریب، تونس و جەزائیر لەبەر ڕێککەوتنە ئەورووپییەکان لەوانەیە مافیان هەبێت.

ئەگەر دڵنیا نیت، هەر داوا بکە؛ بڕیار لای Jugendamtە، و بە ڕەتکردنەوە هیچ لەدەست نادەیت.

بۆ هەر منداڵێک داواکارییەکی جیا.

فۆرمەکان

• Antrag auf Unterhaltsvorschuss (Anlage 2)، ئۆنلاین یان کاغەزی
• بۆ منداڵی ١٢ ساڵ بەسەرەوە: Ergänzende Angaben ab 12 Jahren (Anlage 3)

ناسنامە، ئیقامە و ناونیشان

• پاسپۆرت یان Personalausweisی خۆت؛ کۆپی
• کارتی ئیقامەی خۆت و منداڵەکە (هەردوو ڕوو)؛ هاووڵاتیانی EU تەنها کارتی ناسنامە
• Meldebescheinigung ← لە Bürgeramt (پارەی تێدەچێت؛ ئەگەر ناونیشان لەسەر Personalausweis هەیە، پێویست نییە)

منداڵ و خێزان

• Geburtsurkundeی منداڵ ← لە Standesamt؛ بەڵگەی بیانی زۆرجار لەگەڵ وەرگێڕانی ئەڵمانی (بپرسە ئایا beglaubigt پێویستە)
• منداڵی دەرەوەی هاوسەرگیری: Vaterschaftsanerkennung یان بڕیاری باوکایەتی ← لە Jugendamt، Standesamt یان دادگا
• هێشتا هاوسەرگیریت هەیە بەڵام جیا بوونەتەوە: بەڵگەی جیابوونەوەی هەمیشەیی (نامەی پارێزەر یان پشتڕاستکردنەوەی فەرمانگەی باج (Finanzamt) بۆ گۆڕینی Steuerklasse)
• تەڵاقت وەرگرتووە: بڕیاری تەڵاق (Scheidungsbeschluss)
• هاوسەرەکەت کۆچی دوایی کردووە: بەڵگەی مردن و Bescheidی Halbwaisenrente ← لە Deutsche Rentenversicherung

نەفەقە

• ئەگەر هەیە: Unterhaltstitel (هەر ڕێککەوتن یان بڕیارێکی نووسراوی نەفەقە: Jugendamt-Urkunde، بەڵگەی نۆتاری، بڕیاری دادگا، تەنانەت نووسراوێکی سادە)
• بەڵگەی ئەو پارەیەی ئەو دایک یان باوکە بەڕاستی داویەتی (کەشفی حسابی بانک، پسوولە)
• هەر زانیارییەک دەربارەی ئەو دایک یان باوکە: ناو، ڕێکەوتی لەدایکبوون، ناونیشان، خاوەنکار، بانک، بیمە. تا زیاتر، خێراتر

پارە و داهات

• IBAN
• ئەگەر Grundsicherungsgeld وەردەگریت: کۆتا Bescheidی Jobcenter، بە تەواوی (بە تایبەتی بۆ ١٢ بەسەرەوە)
• بۆ ١٢ بەسەرەوە و داهاتی ٦٠٠ یۆرۆ: Lohnabrechnung (پسوولەی مووچە) ← لە خاوەنکار
• منداڵی ١٥ ساڵ بەسەرەوە: Schulbescheinigung ← لە قوتابخانە؛ ئەگەر قوتابخانەی تەواو کردووە، بەڵگەی داهاتی منداڵەکە

• پارەکە لەو مانگەوە دەست پێدەکات کە داواکارییەکە دەگاتە Jugendamt.
• بۆ دواوە: زۆرترین تەنها یەک مانگ پێش مانگی داواکاری (§ 4 UVG)، ئەویش تەنها ئەگەر پێشتر هەوڵێکی گونجاوت دابێت کە ئەو دایک یان باوکە نەفەقە بدات (بۆ نموونە بە نووسین داوات لێ کردبێت).
• واتە هەر مانگێک درەنگ داوا بکەیت، پارەی ئەو مانگە لەدەست دەدەیت. هەر ڕۆژی جیابوونەوە داوا بکە؛ ئەو بەڵگانەی هێشتا نیتە دەتوانیت دواتر بینێریت.
• ماوەکەی سنووری نییە: تا ١٨ ساڵی (بە مەرجەکانی ١٢ بەسەرەوە)، تا مەرجەکان مابن.

• لە کوێ: Unterhaltsvorschussstelleی Jugendamtی ئەو ناوچەیەی (Bezirk) تێیدا دەژیت. زۆرجار تەنها بە کاتی پێشوەختە.
• ئۆنلاین: لە service.berlin.de («Jetzt online erledigen»). بە eID (کارتی ناسنامە یان کارتی ئیقامە بە کاری ئۆنلاینی چالاک، PINی شەش ژمارەیی و ئەپی AusweisApp) بە تەواوی دیجیتاڵ. بەبێ eIDیش ئۆنلاین پڕی دەکەیتەوە، بەڵام لە کۆتاییدا PDFەکە چاپ دەکەیت، واژۆی دەکەیت و بە پۆست دەینێریت. بەڵگەنامەکان PDF، هەر فایلێک زۆرترین ٥ مێگابایت، هەمووی پێکەوە ٧٠ مێگابایت.
• کاغەزی: داواکاریی نووسراو پێویستە. بە پۆست بە Einwurf-Einschreiben یان بە ئامادەبوون لەگەڵ مۆری وەرگرتن. ڕێکەوتی گەیشتنی داواکارییەکە، ڕێکەوتی دەستپێکردنی پارەکەیە.
• لە هەموو پەڕەکان کۆپی هەڵبگرە. تێچوو: بەخۆڕاییە.

• Jugendamt دەیپشکنێت و Bescheidێک دەنێرێت. ماوەی پشکنین بە فەرمی ڕانەگەیەندراوە؛ ئەگەر دوای چەند هەفتەیەک هیچ هەواڵێک نەبوو، بە نووسین بپرسە.
• Jugendamt خۆی نامە بۆ ئەو دایک یان باوکە دەنێرێت و پارەکەی لێ داوا دەکات.
• ئەگەر Grundsicherungsgeld وەردەگریت: Unterhaltsvorschuss وەک داهاتی منداڵەکە حساب دەکرێت و Jobcenter بە هەمان ئەندازە کەمتر دەدات. تا پارەکە بەڕاستی نەگات، Jobcenter مافی نییە کەمی بکاتەوە. Bescheidەکە یەکسەر بدە بە Jobcenter. بۆ Wohngeld و Kinderzuschlagیش وەک داهات حساب دەکرێت؛ ئاگاداریان بکەرەوە.
• ڕەت کرایەوە؟ لە ماوەی یەک مانگدا Widerspruch بنووسە. ئەگەر ئەویش ڕەت کرایەوە، دۆسیەکە دەچێتە Verwaltungsgericht (نەک Sozialgericht). ماوەکە حساب بکە · ڕێنمای Widerspruch.
• ئەرکی ئاگادارکردنەوە (یەکسەر): هاوسەرگیری، ژیان لەگەڵ ئەو دایک یان باوکە، ڕۆیشتنی منداڵەکە لە ماڵەکەت، گواستنەوەی ماڵ، گۆڕینی هەژمار، گۆڕینی ئیقامە، هەر پارەیەک ئەو دایک یان باوکە بیدات، گۆڕانی ڕاگرتنی منداڵەکە، ناونیشانی نوێ یان کۆچی دوایی ئەو دایک یان باوکە، Halbwaisenrente. ئەگەر ئاگاداریان نەکەیتەوە، دەبێت پارەکە بگەڕێنیتەوە و لەوانەیە تا ١٠٠٠ یۆرۆ سزا بدرێیت.

• چاوەڕێکردن کە «لەوانەیە باوکەکە بیدات». هەر مانگێک دواکەوتن = پارەی لەدەستچوو.
• زانیاریی ناتەواو دەربارەی ئەو دایک یان باوکە. «نازانم» بەبێ هیچ هەوڵێک دەتوانێت ببێتە هۆی ڕەتکردنەوە؛ هەرچی دەزانیت بینووسە.
• بۆ منداڵی ١٢ بەسەرەوە لەگەڵ Grundsicherungsgeld، فۆرمی Anlage 3 و بەڵگەی داهات نەدەیت.
• ئەو پارەیەی ئەو دایک یان باوکە ڕاستەوخۆ دەیداتێت ڕانەگەیەنیت. دواتر دەبێت بیگەڕێنیتەوە.
• گواستنەوەی ماڵ یان گۆڕینی ئیقامە ڕانەگەیەنیت.
• لەگەڵ ئەوەی منداڵەکە بە نۆرە لای هەردووکتانە، داوا بکەیت؛ پارەی وەرگیراو دەبێت بگەڕێنرێتەوە.

پەیوەندیدار: جیابوونەوە و تەڵاق · Kindergeld: مەرج و بەڵگەنامەکان · مافی Kinderzuschlag حساب بکە

یارمەتیی بەخۆڕایی: Kindschaftsrechtliche Beratungی Jugendamt، Verband alleinerziehender Mütter und Väter (VAMV)، ڕاوێژی کۆچبەران (MBE یان JMD). بۆ منداڵانی بیانی لەگەڵ نەفەقەی نێودەوڵەتی، لە بەرلین AWO (تەلەفۆن 030 787902-0) یارمەتی دەدات.