١. دەتەوێت چی بکەیت؟ Widerspruch دژی Bescheidێک بۆ نموونە لە Jobcenter، Sozialamt، Wohngeldstelle، Elterngeldstelle، Familienkasse (بۆ Kindergeld ناوی Einspruchە) یان Ausländerbehörde، ئەگەر لە نامەکەدا نووسرابێت Widerspruch دەکرێت. ماوە: یەک مانگ Klage دژی Widerspruchsbescheid ناڕەزاییەکەت ڕەتکراوەتەوە و ئێستا دەتەوێت سکاڵا لە دادگا (Sozialgericht یان Verwaltungsgericht) تۆمار بکەیت. یان لە نامەکەدا نووسراوە کە ڕاستەوخۆ Klage پێویستە. ماوە: یەک مانگ BAMF: ڕەتکردنەوەی ئاسایی («unbegründet») لە نامەی BAMF نووسراوە داواکەت «als unbegründet abgelehnt» کراوە، بەبێ وشەی «offensichtlich». ماوەی Klage: دوو هەفتە BAMF: «offensichtlich unbegründet»، «unzulässig» یان Dublin ڕەتکردنەوە بە «offensichtlich unbegründet»، ڕەتکردنەوە وەک «unzulässig»، یان Abschiebungsanordnung بۆ وڵاتێکی تری ئەورووپا (Dublin). Klage و Eilantrag: تەنها یەک هەفتە
نازانیت کامەیە؟ کۆتایی نامەکە بخوێنەرەوە (Rechtsbehelfsbelehrung). لەوێ نووسراوە Widerspruch یان Klage و چەند کاتت هەیە.
٢. نامەکە چۆن گەیشتە دەستت؟ بە پۆستی ئاسایی نامەی ئاسایی لە سندوقی پۆستەکەت. ڕۆژی چوارەم دوای مێژووی نامەکە بە گەیشتوو دادەنرێت. زەرفی زەرد (Zustellung) زەرفی زەرد لەگەڵ Postzustellungsurkunde. ئەو مێژووەی پۆستەچی لەسەر زەرفەکە نووسیویەتی پێوەرە. زەرفەکە هەڵبگرە! خۆت وەرتگرت لە فەرمانگە پێیان دایت یان خۆت چوویت وەرتگرت. هەمان ڕۆژ پێوەرە. دیجیتاڵ بۆ نموونە jobcenter.digital یان سندوقی BundID: پەیامێک هات کە Bescheidێکیان بۆ داناوی. ڕۆژی چوارەم دوای ناردنی ئەو پەیامە بە گەیشتوو دادەنرێت.
٣. ئەو مێژووەی لەسەر نامەکە نووسراوە مێژووەکە لە کوێی نامەکە بدۆزمەوە؟ نامەی ئاسایی: زۆربەی جار لە سەرەوەی لای ڕاست، لە تەنیشت «Datum:» یان بەم شێوەیە «Berlin, den 03.11.2026». ئێمە وا دادەنێین کە نامەکە هەمان ڕۆژ نێردراوە. زەرفی زەرد: پۆستەچی مێژووەکە بە دەست لەسەر ڕووی پێشەوەی زەرفەکە دەنووسێت (ئەو ڕۆژەی خستوویەتیە سندوقەکەت). لێرەدا مێژووی سەر نامەکە پێوەر نییە. ئەگەر نامەکە زۆر دوای ڕۆژی چوارەم گەیشت (بۆ نموونە مێژووی نامەکە ٢ی نۆڤەمبەرە بەڵام ١٠ی نۆڤەمبەر گەیشت)، بەپێی یاسا ڕۆژی ڕاستەقینەی گەیشتن گرنگە و فەرمانگە دەبێت بیسەلمێنێت کەی گەیشتووە. ڕۆژی گەیشتن بنووسە و زەرفەکە هەڵبگرە. بەڵام بۆ دڵنیایی، بە مێژووە زووترەکە حیساب بکە. ٤. لە کۆتایی نامەکەدا بەشی «Rechtsbehelfsbelehrung» هەیە؟ بڕگەیەک لە کۆتایی نامەکە کە دەڵێت لە کوێ، چۆن و تا کەی دەتوانیت ناڕەزایی دەرببڕیت. بۆ نموونە: Gegen diesen Bescheid kann innerhalb eines Monats … Widerspruch erhoben werden.
بەڵێ، هەیە نەخێر، نییە یان هەڵەیە نازانم
٥. ئەو فەرمانگە یان دادگایەی نامەکەی بۆ دەنێریت، لە کام ویلایەتە؟ Berlin Brandenburg Baden-Württemberg Bayern Bremen Hamburg Hessen Mecklenburg-Vorpommern Niedersachsen Nordrhein-Westfalen Rheinland-Pfalz Saarland Sachsen Sachsen-Anhalt Schleswig-Holstein Thüringen تەنها بۆ پشووە فەرمییەکان گرنگە. زۆربەی جار هەمان ئەو ویلایەتەیە کە تێیدا دەژیت.
مێژووەکە بنووسە بۆ ئەوەی دوایین ڕۆژی ماوەکە ببینیت.
خاڵە گرنگەکان نامەکەت دەبێت تا دوایین ڕۆژ بگاتە فەرمانگە یان دادگا؛ تەنها پۆستکردنی بەس نییە. زووتر بینێرە، چاوەڕێی دوایین ڕۆژ مەکە. دڵنیاترین ڕێگا: خۆت بیبە و داوا بکە مۆری وەرگرتن (Eingangsstempel) لەسەر کۆپییەکەت بدەن. یان بە فاکس بینێرە و ڕاپۆرتی ناردن (Sendebericht) هەڵبگرە. Einschreiben mit Rückschein باشە، بەڵام چەند ڕۆژ دەخایەنێت. ئیمەیڵی ئاسایی زۆربەی جار بەس نییە. ئەگەر فەرمانگە ڕێگای ئۆنلاینی هەیە (بۆ نموونە jobcenter.digital)، وەسڵەکەی پاشەکەوت بکە. Widerspruch پێویست ناکات فەرمی یان تەواو بێت. ڕستەیەک و واژۆ بەسە؛ هۆکارەکە دەتوانیت دواتر بنێریت: Hiermit lege ich Widerspruch gegen den Bescheid vom … ein. Begründung folgt. ئەمە تەنها خەمڵاندنێکە و ڕاوێژی یاسایی نییە. ئەو ماوەیەی لە خودی نامەکەدا نووسراوە پێوەرە. ئەگەر گومانت هەیە، ڕۆژە زووترەکە حیساب بکە و زووتر بینێرە. ئەو پشووانەی تەنها لە هەندێک شار هەن (بۆ نموونە Mariä Himmelfahrt لە بەشێک لە بایەرن) حیساب نەکراون. دۆخی یاسا: نۆڤەمبەری ٢٠٢٦.