سفر به خارج با پناهندگی: پاسپورت آبی، سفر به کشور خودت و قانون 90 روز

وضعیت تو	مدرک سفر	سفر به خارج
پناهنده ژنو یا § 16a (§ 25 Abs. 2 / § 25 Abs. 1)	Reiseausweis für Flüchtlinge (پاسپورت آبی)	آره، ولی نه به کشور خودت
حمایت تکمیلی (subsidiär)	معمولاً پاسپورت کشور خودت	آره
Abschiebungsverbot (§ 25 Abs. 3)	معمولاً پاسپورت کشور خودت	آره
اگه گرفتن پاسپورت غیرممکن یا غیرقابل‌انتظار باشه	Reiseausweis für Ausländer (پاسپورت خاکستری)	آره
Aufenthaltsgestattung (پرونده پناهندگی باز)	–	نه
Duldung	–	نه

• برای کسایی که BAMF بهشون Flüchtlingseigenschaft یا Asylberechtigung داده. از Ausländerbehörde درخواستش می‌کنی.
• فقط تا وقتی اعتبار داره که اقامتت معتبره؛ حداکثر 3 سال (طبق Ausländerbehörde مونیخ).
• هزینه مثلاً تو مونیخ: 70 یورو (24 سال به بالا)، 38 یورو (زیر 24)، 14 یورو (تا 12 سال). زمان آماده شدن اونجا حدود 10 تا 12 هفته‌ست. پس زود درخواست بده.
• روش نوشته که برای همه کشورها معتبره به‌جز کشور خودت.
• برای کشورهای مقصد باید قوانین ویزای همون کشور رو چک کنی.

بیشتر: پناهندگی ژنو · پناهندگی § 16a

• برای کسی که پاسپورت نداره و نمی‌شه ازش انتظار داشت که از سفارت بگیره. باید کتبی و با مدرک توضیح بدی چرا.
• Ausländerbehörde پرونده به پرونده تصمیم می‌گیره. برای حمایت تکمیلی و Abschiebungsverbot، معمولاً انتظار دارن اول از سفارت پاسپورت بگیری.
• هزینه مثلاً تو مونیخ: 100 یورو (24 سال به بالا)، 97 یورو (زیر 24)؛ برای حمایت تکمیلی 70 یا 38 یورو.

بیشتر: حمایت تکمیلی · Abschiebungsverbot

این قانون برای پناهنده‌ها (Asyl و ژنو)، حمایت تکمیلی و Abschiebungsverbot هست:

1. قبل از سفر باید به Ausländerbehörde خبر بدی که می‌خوای بری و چرا (§ 47b AufenthG). Ausländerbehörde این خبر رو برای BAMF می‌فرسته تا بررسی کنه که حمایتت لغو بشه یا نه. اگه خبر ندی، تخلف اداری (Ordnungswidrigkeit) حساب می‌شه.
2. با هر سفر به کشور خودت، قانون فرض می‌کنه که دیگه به حمایت نیاز نداری (§ 73b Abs. 1a AsylG). یعنی تو باید ثابت کنی که خطر هنوز هست.
3. فقط وقتی این فرض اجرا نمی‌شه که سفر «sittlich zwingend geboten» باشه؛ یعنی از نظر اخلاقی واقعاً لازم. Flüchtlingsrat مثال می‌زنه: مراسم خاکسپاری یا بیماری خطرناک پدر، مادر یا بچه. حتی اون موقع هم ممکنه BAMF پرونده‌ات رو بررسی کنه.
4. نتیجه ممکنه لغو حمایت (Entzug/Widerruf) باشه. بعدش اقامتت ممکنه تمدید نشه و برای Niederlassungserlaubnis هم Ausländerbehörde ممکنه وارد عمل بشه. پرونده Einbürgerung هم ممکنه تا روشن شدن موضوع عقب بیفته.

رفتن به کشور همسایه (مثلاً ترکیه) و دیدار خانواده اونجا به‌خودی‌خود «سفر به کشور خودت» حساب نمی‌شه. ولی اگه از اونجا وارد کشور خودت بشی، همون حکم رو داره. عکس و ویدیوهای شبکه‌های اجتماعی هم می‌تونن مدرک بشن.

سوری‌ها: BAMF الان بیشتر حمایت رو لغو می‌کنه

• برای پناهنده‌ها (Asyl و ژنو): گرفتن یا تمدید پاسپورت از سفارت کشور خودت یعنی «دوباره خودت رو زیر حمایت اون کشور بردی» (Unterschutzstellung). این یکی از دلیل‌های لغو حمایت طبق قانون جدید اروپا هست (Art. 11 و 14 Verordnung (EU) 2024/1347).
• از 12 ژوئن 2026 این دیگه مثل قبل خودبه‌خود حمایت رو از بین نمی‌بره (§ 72 AsylG جدید فقط برای انصراف کتبی، گرفتن تابعیت یا حمایت تو کشور دیگه‌ست)، ولی BAMF می‌تونه روند لغو رو شروع کنه. پس بدون مشاوره این کار رو نکن.
• برای حمایت تکمیلی و Abschiebungsverbot: معمولاً انتظار دارن پاسپورت بگیری، چون Passpflicht داری. این کار به‌تنهایی دلیل لغو نیست؛ ولی سفر به کشورت خطرناکه (بالا رو بخون).

• Aufenthaltsgestattung: تا پرونده پناهندگیت بازه، نباید از آلمان خارج بشی. اگه بری و در دسترس اداره‌ها نباشی، ممکنه درخواستت پس‌گرفته‌شده حساب بشه (Art. 41 Verordnung (EU) 2024/1348). سفر به کشور خودت پرونده‌ات رو به‌شدت خراب می‌کنه. بیشتر درباره Gestattung
• Duldung: با خروج از آلمان، Duldung تموم می‌شه (§ 60a Abs. 5 AufenthG). برگشتن تقریباً غیرممکنه. بیشتر درباره Duldung
• Verlassenserlaubnis فقط اجازه‌ایه که از منطقه تعیین‌شده تو آلمان بیرون بری (مثلاً برای دیدن فامیل تو یه شهر دیگه). اجازه سفر به خارج نیست.

• اگه اقامت آلمان (Aufenthaltstitel) و یه پاسپورت یا Reiseausweis معتبر داری، می‌تونی بدون ویزا به بقیه کشورهای Schengen بری؛ حداکثر 90 روز تو هر 180 روز.
• این فقط برای سفر و دیدار هست؛ کار کردن یا زندگی تو اون کشور اجازه جدا می‌خواد.
• برای کشورهای خارج از Schengen (مثلاً بریتانیا یا ترکیه) باید قوانین ویزای همون کشور رو جدا چک کنی.

• اقامتت از بین می‌ره اگه برای یه دلیل غیرموقت بری، یا بیشتر از 6 ماه بیرون بمونی (§ 51 Abs. 1 Nr. 6 و 7 AufenthG). Ausländerbehörde می‌تونه قبل از رفتن این مهلت رو طولانی‌تر کنه؛ کتبی بگیرش.
• پناهنده‌ها (Asyl و ژنو): تا وقتی Reiseausweis für Flüchtlinge معتبر آلمانی داری، اقامتت با خروج از بین نمی‌ره (§ 51 Abs. 7 AufenthG). ولی موندن طولانی بیرون مشکلات دیگه‌ای می‌سازه؛ قبلش بپرس.

• § 81 Abs. 4 (اقامت قبلیت ادامه داره): خروج و برگشت به آلمان ممکنه، به شرطی که Fiktionsbescheinigung هنوز معتبر باشه. کشورهای دیگه ممکنه قانون خودشون رو داشته باشن؛ بهترین کار پرواز مستقیم برگشت به آلمانه.
• § 81 Abs. 3: اگه خارج بشی، دیگه نمی‌تونی برگردی.

بیشتر: با Fiktionsbescheinigung می‌شه سفر کرد؟

• مدرک سفر و کارت اقامتت تا بعد از برگشت اعتبار داره؟
• مقصدت کشور خودت نیست و از اونجا هم وارد کشور خودت نمی‌شی؟
• اگه مجبوری به کشور خودت بری: قبلش به Ausländerbehörde خبر دادی و با مشاور حرف زدی؟
• ویزای کشور مقصد رو چک کردی؟
• اگه از Jobcenter یا Sozialamt کمک می‌گیری: سفرت رو قبلش بهشون خبر بده و بپرس اجازه لازمه یا نه.

این مطلب اطلاعات عمومیه. قبل از هر سفری که مطمئن نیستی، کتبی از Ausländerbehörde بپرس یا پیش مشاور پناهندگی برو.