ئاگادارکردنەوەی جۆبسێنتەر لە گۆڕانکارییەکان (Veränderungsmitteilung): چی، تا کەی و چۆن؟

• هەر کەسێک کە لە جۆبسێنتەر پارە وەردەگرێت، بۆ هەموو ئەندامانی Bedarfsgemeinschaft: خۆت، هاوسەرەکەت، منداڵەکان. گۆڕانی داهاتی منداڵ یان هاوسەریش دەبێت بوترێت.
• ئەم ئەرکە لە ڕۆژی داواکارییەوە دەست پێدەکات، نەک لە ڕۆژی Bescheid. ئەگەر لە کاتی لێکۆڵینەوەی Hauptantrag شتێک گۆڕا، هەر ئەو کاتە بیڵێ.
• ئەو کەسە فۆرمەکە واژۆ دەکات کە داواکاریی سەرەکیی داوە (بۆ خوار ١٨ ساڵ، دایک یان باوک). ئەگەر Betreuer یان Vormundت هەیە، ئەویش واژۆ دەکات.

بنەمای سادە: هەر شتێک کە کاریگەریی لەسەر داهات، سامان، خانوو، ژمارەی کەسانی ماڵ یان توانای کارکردنت هەیە. گرنگترینەکان:

چی گۆڕاوە؟	چ بەڵگەیەک بنێریت	Anlage
کاری نوێ (تەواوکات، نیوەکات، Minijob، Ausbildung، کاری سەربەخۆ)	کۆپیی Arbeitsvertrag، دواتر هەر Lohnabrechnungێک	EK (کاری سەربەخۆ: EKS)
کۆتاییهاتنی کار (دەرکردن، کۆتایی گرێبەست، دەستلەکارکێشانەوە)	Kündigung یان Aufhebungsvertrag، دوایین پسوولەی مووچە	–
داهاتی نوێ، زیاتر یان بڕاو: Kindergeld، Unterhalt، Unterhaltsvorschuss، Krankengeld، Arbeitslosengeld، Elterngeld، Rente، گەڕانەوەی باج	Bescheid یان نامەی ئەو فەرمانگەیە	EK
داواکردنی یارمەتییەکی تر (Wohngeld، Kinderzuschlag، BAföG، BAB، Rente)	کۆپیی داواکارییەکە، دواتر Bescheid	–
پارە یان سامانی نوێ: میرات، دیاریی پارە، فرۆشتنی ئۆتۆمبێل، بردنەوە	Kontoauszug، گرێبەستی فرۆشتن، بەڵگەی میرات	VM
گواستنەوە (پێشتر Zusicherung وەربگرە!)	پێشنیاری کرێ، دواتر Mietvertrag و Meldebescheinigung	KDU
گۆڕانی کرێ یان خەرجییەکان، حسابی ساڵانە بە Nachzahlung یان Guthaben	نامەی خاوەن خانوو یان کۆمپانیای وزە	KDU
کەسێک هاتووەتە ماڵەکە (هاوسەر بە Familiennachzug، لەدایکبوونی منداڵ)	Meldebescheinigung، Geburtsurkunde، کارتی ئیقامە	WEP یان KI
کەسێک لە ماڵەکە ڕۆیشتووە (جیابوونەوە، منداڵی گەورە ڕۆیشتووە)	Meldebescheinigungی ناونیشانی نوێ، ئەگەر هەیە	–
هاوسەرگیری، تەڵاق، جیابوونەوە، مردن	بەڵگەی هاوسەرگیری یان تەڵاق (بە وەرگێڕان)، Sterbeurkunde	–
سکپڕی (لە هەفتەی ١٣ەوە پارەی زیادەی هەیە)	کۆپیی Mutterpass یان بەڵگەی پزیشک	–
خۆراکی تایبەت بەهۆی نەخۆشییەوە	بەڵگەی پزیشک	MEB
خەرجیی تایبەتی هەمیشەیی (بۆ نموونە هاتوچۆ بۆ بینینی منداڵ)	ڕێککەوتنی Umgang، بلیتەکان	BB
نەخۆشخانە، Reha، زیندان	Aufenthaltsbescheinigung لە هەمان ناوەند	–
کەمئەندامیی سەخت (GdB لە ٥٠ەوە)	Bescheid و Schwerbehindertenausweis	–
ڕووداو یان زیان بە تاوانی کەسێکی تر	ڕاپۆرتی پۆلیس، ئەگەر هەیە	UF
هەژماری بانکی یان Krankenkasseی نوێ	کارتی بانک یان Kontobestätigung؛ Mitgliedsbescheinigung	–
ئیقامەی نوێ، درێژکردنەوە یان Fiktionsbescheinigung	کۆپیی هەردوو ڕوو	–

ئەمانەش گرنگن بەڵام زۆرجار لەبیر دەچن: دەستپێکردن یان تەواوبوونی Kita یان قوتابخانە، گۆڕینی ناو، نەخۆشی (ئەگەر کاتی دیدار یان کۆرست هەیە، هەر ئەو ڕۆژە بیڵێ و بەڵگەی پزیشک بنێرە).

گەشتکردن جیایە

بۆ گەشت یان چوونە دەرەوەی ناوچەکەت، VÄM بەس نییە. دەبێت پێش گەشتەکە ڕەزامەندیی جۆبسێنتەر وەربگریت (ئۆنلاین: «Abwesenheit abstimmen»). زۆرجار تا نزیکەی ٣ هەفتە لە ساڵێکدا ڕەزامەندی دەدەن، بەو مەرجەی کار یان کۆرسێک لە دەست نەدەیت. گەشت بەبێ ڕەزامەندی واتە «دەستت پێناگات» و بۆ ئەو ڕۆژانە مافی پارەت نییە.

• «unverzüglich» واتە بەبێ دواخستنی بێ هۆ؛ لە کرداردا واتە لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا، نەک کۆتایی مانگ.
• ئەگەر گۆڕانکارییەکە پێشتر دەزانیت، پێش ئەوەی ڕووبدات بیڵێ: بۆ نموونە هەر ئەو ڕۆژەی گرێبەستی کارت واژۆ کرد، نەک کاتێک یەکەم مووچە هات. پسوولەی مووچە دواتر بنێرە.
• داهات لەو مانگەدا حساب دەکرێت کە دەگاتە هەژمارەکەت، نەک ئەو مانگەی کە کارت بۆی کردووە. بۆیە جۆبسێنتەر پێویستی بە هەموو Lohnabrechnungێکە.
• Nachzahlungی حسابی ساڵانە (Nebenkosten، گەرمکردنەوە) دەستبەجێ بنێرە؛ جۆبسێنتەر زۆرجار تەنها کاتێک دەیدات کە لە مانگی کاتی پارەدانەکەیدا ئاگادار کرابێتەوە.
• بۆ گواستنەوە و جیابوونەوەی گەنجانی خوار ٢٥ ساڵ لە ماڵی دایک و باوک، ڕەزامەندی دەبێت پێش واژۆکردنی گرێبەست بێت، نەک دوای.

• ئۆنلاین (لە هەمووی ئاسانتر): لە jobcenter.digital بە خزمەتگوزاریی «Veränderung mitteilen»؛ بە هەژماری بەکارهێنەری ماڵپەڕی Bundesagentur für Arbeit. بەڵگەکان هەر لەوێ بار بکە.
• ئەپ: Jobcenter-App هەمان کار دەکات.
• کاغەزی: فۆرمی VÄM لە جۆبسێنتەر یان ماڵپەڕەکەی وەربگرە، پڕی بکەرەوە و بە دەستی خۆت بیدە، یان بیخەرە سندووقی نامەی جۆبسێنتەر، یان بە پۆست بینێرە. تەنها ئەو بەشە پڕ بکەرەوە کە گۆڕاوە؛ ناو، BG-Nummer و واژۆ هەمیشە پێویستن.
• ئەگەر فۆرمەکەت لە بەردەستدا نییە: نامەیەکی سادە بە ناو، BG-Nummer، چی گۆڕاوە و لە چ ڕێکەوتێکەوە، ئەویش کاری پێدەکرێت (لە خوارەوە نموونەیەک هەیە).
• بەڵگەی ناردن هەڵبگرە: ئۆنلاین: PDF یان سکرینشۆتی پشتڕاستکردنەوە. بە دەست: لەسەر کۆپییەکەت Eingangsstempel. بە پۆست: Einwurf-Einschreiben یان فاکس لەگەڵ ڕاپۆرتی ناردن. تەنها کۆپیی بەڵگەکان بنێرە.

• جۆبسێنتەر زۆرجار Änderungsbescheidێک دەنێرێت. بە وردی بیپشکنە: مانگەکان، بڕەکان، ئەو داهاتەی حسابیان کردووە. ئەگەر هەڵەیە، لە ماوەی یەک مانگدا Widerspruch بدە: ڕێنمایی Widerspruch و ژمێرەری ماوە.
• ئەگەر داهاتەکەت هەموو مانگێک جیاوازە، جۆبسێنتەر پارەکە بە کاتی (vorläufig) حساب دەکات و دواتر بە پسوولە ڕاستەقینەکان حسابی کۆتایی دەکات.
• ئەگەر جۆبسێنتەر پێی وابێت پارەی زیادەت وەرگرتووە، سەرەتا نامەیەکی Anhörung دەنێرێت. هەر وەڵامی بدەرەوە، ڕوونی بکەرەوە و بەڵگە بنێرە. پاشان لەوانەیە Aufhebungs- und Erstattungsbescheid بێت کە داوای گەڕانەوەی پارەکە دەکات؛ ئەویش Widerspruchی هەیە.
• ئاگادارکردنەوە هەمیشە خراپ نییە: سکپڕی، منداڵی نوێ، Nachzahlungی خەرجیی خانوو، Mehrbedarf یان بڕانی داهاتێک زۆرجار واتە پارەی زیاتر.

• گەڕاندنەوەی پارە: جۆبسێنتەر پارەی زیادە (Überzahlung) دەگەڕێنێتەوە، هەندێک جار مانگەها دواتر و بە یەکجار. زۆرجار مانگانە لە پارەکەت دەیبڕن (Aufrechnung).
• سەرەنجام ئاشکرا دەبێت: جۆبسێنتەر بە بەردەوامی زانیارییەکان بە شێوەی ئۆتۆماتیکی لەگەڵ فەرمانگەکانی تر بەراورد دەکات (Datenabgleich)، بۆ نموونە Minijob، کار و ئەو هەژمارانەی قازانجیان هەیە.
• سزای پارە: ئاگادارنەکردنەوە، درەنگ ئاگادارکردنەوە یان زانیاریی هەڵە دەتوانێت بە Ordnungswidrigkeit حساب بکرێت و تا ٥٠٠٠ یۆرۆ سزای هەبێت (§ 63 SGB II).
• دۆسیەی تاوانکاری: لە حاڵەتە قورسەکاندا، بۆ نموونە کاری نهێنی یان شاردنەوەی پارە، دۆسیەی فێڵکردن (Betrug) دەکرێتەوە. ئەمە دەتوانێت کاریگەریی خراپیشی لەسەر ئیقامە و Einbürgerung هەبێت.

• چاوەڕێکردن تا یەکەم Lohnabrechnung. هەر ئەو ڕۆژەی گرێبەستی کارت واژۆ کرد ئاگاداریان بکەرەوە.
• بیرکردنەوە بەوەی «Minijob یان پارەیەکی کەم گرنگ نییە». هەر داهاتێک دەبێت بیڵێیت؛ جۆبسێنتەر خۆی Freibetrag حساب دەکات.
• ئاگادارنەکردنەوەی داهاتی منداڵەکان یان هاوسەر، بۆ نموونە کاری خوێندکاری یان Ausbildungی منداڵ.
• گواستنەوە بەبێ Zusicherung و گەشت بەبێ ڕەزامەندیی پێشوەخت.
• وەڵامنەدانەوەی نامەی Anhörung.
• ناردنی ئەسڵی بەڵگەکان یان هەڵنەگرتنی بەڵگەی ناردن.

دەقێکی کورت بۆ لەگەڵ فۆرمەکە، یان لە جیاتی فۆرم ئەگەر لە بەردەستدا نییە:

Sara Ahmadi
Musterstraße 12, 12345 Berlin
BG-Nummer: 12345BG0012345

An das Jobcenter Berlin Mitte

Veränderungsmitteilung

Sehr geehrte Damen und Herren,

hiermit teile ich Ihnen mit, dass ich ab dem 01.12.2026 eine
Beschäftigung bei der Muster GmbH aufnehme. Die ausgefüllte
Veränderungsmitteilung, die Anlage EK und eine Kopie meines
Arbeitsvertrags liegen bei. Die erste Lohnabrechnung reiche
ich nach, sobald ich sie erhalte.

Bitte bestätigen Sie mir den Eingang.

Mit freundlichen Grüßen
Sara Ahmadi
Berlin, 08.11.2026

فۆرمەکان لە هەر جۆبسێنتەرێک و هەر وەشانێکدا کەمێک جیاوازن (ئەم ڕێنماییە لەسەر بنەمای وەشانی Jobcenter-VÄM 04/2026یە)؛ هەمیشە بەدوای فۆرمە ڕاستەقینەکەی خۆتدا بڕۆ. یارمەتیی بەخۆڕایی: Sozialberatung، ڕاوێژی کۆچ (MBE، یان JMD بۆ خوار ٢٧ ساڵ)، Caritas و Diakonie.