کوردیفارسیDE

کار و Ausbildung پیدا کن

اول ببین با مدرکت اجازه کار داری یا نه، بعد از سایت‌های رسمی و رایگان کار یا جای Ausbildung پیدا کن؛ با کمک‌هایی که دولت می‌ده: کلاس زبان، پول Ausbildung و شناسایی مدرک.

به‌روز: نوامبر ۲۰۲۶

۱. اجازه کار دارم؟

مدرکت رو انتخاب کن تا قاعده‌ی کلیش رو ببینی.

مدرک تو چیه؟

اول روی کارت اقامت یا برگه‌ی ضمیمه (Zusatzblatt) رو نگاه کن. همون نوشته ملاکه:

Erwerbstätigkeit erlaubt
هر کاری مجازه؛ کارمندی و کار آزاد (selbstständig).
Beschäftigung erlaubt
فقط کار کارمندی مجازه.
Beschäftigung nur mit Erlaubnis der Ausländerbehörde
قبل از شروع کار باید از Ausländerbehörde اجازه بگیری.
Erwerbstätigkeit nicht gestattet
کار فعلاً ممنوعه.

بدون اجازه کار نکن. کار سیاه (Schwarzarbeit) می‌تونه برای اقامت‌های بعدی (مثل § 25b یا Beschäftigungsduldung) دردسر درست کنه. این فقط قاعده‌ی کلیه؛ برای وضعیت خودت با Ausländerbehörde یا یه مرکز مشاوره صحبت کن.

۲. کجا دنبال کار و Ausbildung بگردم؟

سایت‌های رسمی و رایگان. ما اینجا آگهی نمی‌سازیم؛ مستقیم برو سراغ منبع.

Jobsuche der Bundesagentur für Arbeitبزرگ‌ترین سایت رسمی و رایگان کار. اگه مدرک حرفه‌ای نداری، تو فیلتر «Helfer» رو بزن و جستجوت رو ذخیره کن تا آگهی‌های جدید برات ایمیل بشه.باز کن ↗Ausbildungssuche (Jobsuche der BA)همه‌ی جاهای خالی Ausbildung. بیشتر Ausbildungها اوت یا سپتامبر شروع می‌شن؛ زود درخواست بده، ولی تا پاییز هم جای خالی پیدا می‌شه.باز کن ↗Berufsberatung der Agentur für Arbeitمشاوره‌ی شغلی رایگان، برای بزرگسال‌ها هم (Berufsberatung im Erwerbsleben). وقت بگیر: تلفن رایگان 0800 4 5555 00.باز کن ↗IHK-Lehrstellenbörseجای Ausbildung تو صنعت، تجارت، رستوران و هتل، لجستیک و کار دفتری؛ مستقیم از شرکت‌ها.باز کن ↗Lehrstellen-Radar der HandwerkskammernAusbildung و کارآموزی تو صنعتگری (Handwerk): برق، تأسیسات، نجاری، نونوایی و… اپ موبایل هم داره.باز کن ↗Einstiegsqualifizierung (EQ)یه کارآموزی طولانی و حقوق‌دار تو شرکت، حداکثر ۱۲ ماه؛ پل خوبیه به Ausbildung اگه هنوز جا پیدا نکردی یا آلمانیت ضعیفه. از Berufsberatung بپرس.باز کن ↗Make it in Germanyپورتال رسمی دولت درباره‌ی کار، Ausbildung و شناسایی مدرک، به چند زبان. بیشتر برای کسایی نوشته شده که از خارج میان، ولی برای تو هم مفیده.باز کن ↗Arbeitgeber-Service (Agentur für Arbeit / Jobcenter)شرکت‌ها از این راه نیرو پیدا می‌کنن. از مشاورت تو Jobcenter یا Agentur بخواه پروفایلت رو به Arbeitgeber-Service بده؛ کارفرماها هم می‌تونن آگهی رو رایگان ثبت کنن.باز کن ↗Minijob-Zentrale: Rechte im Minijobتو Minijob هم حق Mindestlohn، مرخصی با حقوق و حقوق دوران مریضی داری. سقف درآمد: ۶۰۳ یورو در ماه (۲۰۲۶)، از ۱ ژانویه ۲۰۲۷: ۶۳۳ یورو.باز کن ↗Zeitarbeit · Beratung: Faire IntegrationZeitarbeit راه سریعی برای شروعه، ولی: قراردادت با آژانسه، نه با شرکتی که توش کار می‌کنی؛ حقوق برابر (Equal Pay) معمولاً تازه بعد از ۹ ماه؛ با Gestattung یا Duldung هم Ausländerbehörde باید اجازه بده. سؤال درباره‌ی حقوق و قرارداد داری؟ Faire Integration رایگان و به چند زبان مشاوره می‌ده.باز کن ↗

مطلب کامل: کار پیدا کردن توی آلمان: از جاب‌بورس تا رزومه

هر هفته چند تا فرصت کار و Ausbildung اینجا معرفی می‌کنیم

فرصت‌های واقعی که خودمون چک کردیم؛ با شهر و مهلت.

به‌زودی اولین فرصت‌ها اینجا میان.

کارفرمایی یا یه فرصت کار و Ausbildung می‌شناسی که به درد مهاجرا می‌خوره؟ برامون بفرست.

فرستادن فرصت کار

۳. شغل‌های پرتقاضا که با آلمانی کمتر هم می‌شه شروع کرد

طبق «Engpassanalyse» اداره‌ی کار (Bundesagentur für Arbeit) برای سال ۲۰۲۵، این شغل‌ها کمبود نیرو دارن. سطح زبان تخمین ماست؛ هر مدرسه و کارفرما خودش تصمیم می‌گیره.

بیشترین کمبود

پرستاری و مراقبت

Pflegehilfe · Pflegefachassistenz · Pflegefachfrau/-mann
زبان
کمک‌پرستار: معمولاً A2 تا B1 · Ausbildung: معمولاً B1 تا B2
مدت
Pflegefachassistenz: از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ تو کل آلمان ۱۸ ماه (معمولاً با Hauptschulabschluss؛ بدون مدرک هم با نظر مثبت مدرسه) · Pflegefachfrau/-mann: ۳ سال

تو Ausbildung حقوق آموزشی داری. اگه از کشورت مدرک پرستاری داری: Anerkennung.

کمبود نیرو (BA ۲۰۲۵)

مهدکودک و تربیت کودک

Sozialassistenz / Kinderpflege · Erzieher/in
زبان
معمولاً B2 (برای Erzieher اغلب بیشتر؛ هر ایالت فرق داره)
مدت
Kinderpflege/Sozialassistenz معمولاً ۲ سال؛ Erzieher چند سال، بسته به ایالت و پیش‌نیازها

Ausbildung مدرسه‌ای اغلب حقوق نداره؛ دنبال مدل «PiA» (praxisintegriert، با حقوق) بگرد. برای کار با بچه‌ها erweitertes Führungszeugnis لازمه.

کمبود نیرو (BA ۲۰۲۵)

راننده‌ی کامیون و اتوبوس

Berufskraftfahrer/in
زبان
معمولاً B1
مدت
Ausbildung ۳ سال، با گواهینامه‌ی C/CE که معمولاً شرکت می‌ده. راه دیگه: گواهینامه + Grundqualifikation، گاهی با Bildungsgutschein.
کمبود نیرو (BA ۲۰۲۵)

تأسیسات (آب، گرمایش، تهویه)

Anlagenmechaniker/in SHK
زبان
معمولاً B1
مدت
۳٫۵ سال
کمبود نیرو (BA ۲۰۲۵)

برق‌کاری

Elektroniker/in
زبان
معمولاً B1 تا B2
مدت
۳٫۵ سال
کمبود نیرو (BA ۲۰۲۵)

آشپزی

Koch/Köchin · Fachkraft Küche
زبان
کمک‌آشپز: معمولاً A2 · Ausbildung: معمولاً B1
مدت
Fachkraft Küche ۲ سال؛ Koch/Köchin ۳ سال
جزو لیست کمبود نیست، ولی کار کمکی زیاده و شروعش راحته

انبار و لجستیک

Fachlagerist/in · Fachkraft für Lagerlogistik
زبان
کار کمکی: معمولاً A2 · Ausbildung: معمولاً B1
مدت
Fachlagerist ۲ سال؛ Fachkraft für Lagerlogistik ۳ سال

گواهینامه‌ی لیفتراک (Staplerschein) شانست رو بیشتر می‌کنه.

حقوق: فقط عددهای رسمی

حداقل حقوق Ausbildung طبق قانون (Mindestausbildungsvergütung، برای Ausbildungهای BBiG/HwO)، ناخالص در ماه:

شروعسال ۱سال ۲سال ۳سال ۴
۲۰۲۶۷۲۴ €۸۵۴ €۹۷۷ €۱۰۱۴ €
۲۰۲۷۷۶۴ €۹۰۲ €۱۰۳۱ €۱۰۷۰ €

با Tarifvertrag ممکنه فرق کنه. پرستاری و Ausbildungهای مدرسه‌ای قانون خودشون رو دارن. BIBB ↗

کار کمکی: حداقل Mindestlohn ۱۳٫۹۰ یورو در ساعت (۲۰۲۶)، از ۱ ژانویه ۲۰۲۷: ۱۴٫۶۰ یورو. حقوق معمول هر شغل رو تو Entgeltatlas اداره‌ی کار ببین. Entgeltatlas ↗

۴. کمک‌های دولتی

Anerkennung

شناسایی مدرک خارجی

  • اگه تو کشورت مدرک حرفه‌ای یا دانشگاهی گرفتی، می‌تونی تو آلمان شناسایی (Anerkennung)ش کنی. برای بعضی شغل‌ها مثل پرستاری، پزشکی، معلمی و Erzieher اجباریه.
  • تو Anerkennungs-Finder ببین کدوم اداره مسئوله.
  • IQ Netzwerk رایگان مشاوره می‌ده (Anerkennungs- und Qualifizierungsberatung).
  • مدارکت گم شده؟ گاهی می‌تونی مهارتت رو با Qualifikationsanalyse (آزمون عملی) ثابت کنی.
  • هزینه‌ها رو گاهی Jobcenter یا Agentur für Arbeit می‌ده؛ قبل از درخواست بپرس.
Anerkennungs-Finder ↗IQ Netzwerk ↗
Berufssprachkurs (DeuFöV)

کلاس زبان شغلی

  • کلاس زبان شغلی دولتی بعد از Integrationskurs (قانونش DeuFöV).
  • از اکتبر ۲۰۲۶: دوره‌های B2 و C1 هست؛ جای B1 خیلی محدوده؛ A2 فعلاً برگزار نمی‌شه.
  • برای کسایی که دنبال کارن، Azubiها و کسایی که کمک دولتی می‌گیرن رایگانه.
  • ثبت‌نام: اگه بیکاری از Jobcenter یا Agentur für Arbeit؛ اگه کار می‌کنی مستقیم از BAMF.
BAMF: Berufssprachkurse ↗مطلب کامل: Berufssprachkurs: آلمانی برای کار از B1 تا C1
Assistierte Ausbildung (AsA flex)

کمک تو دوران Ausbildung

  • کمک رایگان قبل و تو دوران Ausbildung: درس، آلمانی برای مدرسه‌ی حرفه‌ای (Berufsschule) و حل مشکل با شرکت.
  • تو دوران Ausbildung اقامتت چک نمی‌شه. برای مرحله‌ی قبل از Ausbildung (Vorphase) با Gestattung یا Duldung معمولاً ۱۵ ماه اقامت لازمه.
  • از Berufsberatung بخواه.
Agentur für Arbeit: AsA ↗
Berufsausbildungsbeihilfe (BAB)

پول Ausbildung

  • پول ماهانه از Agentur für Arbeit وقتی حقوق Ausbildung کافی نیست.
  • شرط اصلی: جدا از پدر و مادر زندگی کنی؛ اگه ۱۸ سال یا بیشتری، ازدواج کردی یا بچه داری، لازم نیست دوری راه رو ثابت کنی.
  • Aufenthaltserlaubnis / Niederlassungserlaubnis: در اصل حق داری.
  • Duldung: بعد از ۱۵ ماه اقامت پشت سر هم (مجاز، با Gestattung یا Duldung).
  • Aufenthaltsgestattung: BAB نمی‌گیری؛ درباره‌ی ادامه‌ی کمک AsylbLG از Sozialamt بپرس.
  • زود درخواست بده؛ BAB از ماهی حساب می‌شه که درخواست دادی.
Agentur für Arbeit: BAB ↗
Bildungsgutschein

دوره‌ی حرفه‌ای رایگان

  • اگه بیکاری یا دنبال کاری، Agentur für Arbeit یا Jobcenter می‌تونه هزینه‌ی یه دوره‌ی حرفه‌ای یا حتی یه Ausbildung کامل (Umschulung) رو بده.
  • دوره باید AZAV داشته باشه. اول با مشاورت حرف بزن، بعد ثبت‌نام کن.
  • با Gestattung یا Duldung بپرس که برای تو ممکنه یا نه.
Agentur für Arbeit: Bildungsgutschein ↗مطلب کامل: کار پیدا کردن توی آلمان: از جاب‌بورس تا رزومه
Führerschein über Jobcenter / Agentur

گواهینامه از طریق Jobcenter

  • Jobcenter (یا Agentur für Arbeit) گاهی هزینه‌ی گواهینامه رو می‌ده، اگه بدون اون نتونی کار بیمه‌دار (versicherungspflichtig) شروع کنی؛ مثلاً کارفرما قول استخدام داده ولی با اتوبوس نمی‌شه رسید سر کار (Vermittlungsbudget § 44 SGB III، یا § 16f SGB II).
  • حق قطعی نیست؛ اداره تصمیم می‌گیره و ممکنه فقط بخشی رو بده.
  • قبل از ثبت‌نام تو Fahrschule کتبی درخواست بده؛ هزینه‌های قبلی معمولاً پس داده نمی‌شه.
  • گواهینامه‌ی کامیون و اتوبوس (C/CE، D) معمولاً از راه یه دوره‌ی حرفه‌ای (مثلاً با Bildungsgutschein) پرداخت می‌شه.
  • اگه رد کردن، یک ماه وقت داری Widerspruch بدی.
مطلب کامل: گواهینامه خارجی توی آلمان: 6 ماه اعتبار، بعدش تعویض

۵. رزومه و درخواست کار به سبک آلمانی

توجه: این مطلب اطلاعات عمومیه و مشاوره‌ی حقوقی نیست. برای وضعیت خودت حتماً با یه مشاور حقوقی یا Ausländerbehörde صحبت کن.

منابع