کمک حقوقی ارزون: Beratungshilfe، Prozesskostenhilfe و مشاوره‌ی رایگان

با Beratungshilfeschein (اسم رسمیش Berechtigungsschein) می‌ری پیش هر وکیلی که خودت انتخاب کنی. وکیل می‌تونه ازت فقط 15 یورو بگیره و حتی می‌تونه همینم نگیره. بقیه رو دولت (Landeskasse) می‌ده.

کی می‌تونه بگیره؟

• درآمد و دارایی‌ات اونقدر کم باشه که نتونی خودت وکیل بگیری. اگه Grundsicherungsgeld، Sozialhilfe یا AsylbLG می‌گیری، معمولاً شرط رو داری.
• راه دیگه‌ی معقولی نداشته باشی. مثلاً اگه بیمه‌ی حقوقی (Rechtsschutzversicherung) داری، یا عضو Gewerkschaft یا Mieterverein هستی، باید اول از اونا استفاده کنی.
• کارت «بی‌دلیل» (mutwillig) نباشه.
• تابعیت آلمانی لازم نیست.
• برای هر موضوع فقط یه بار داده می‌شه.

برای چه کارایی؟

تقریباً همه‌ی موضوع‌ها: Jobcenter و Sozialamt، اجاره و خونه، کار و Kündigung، خرید و قرارداد، خانواده، اقامت و Ausländerbehörde. توی پرونده‌ی کیفری (Strafrecht) فقط مشاوره هست، نه دفاع.

چطوری درخواست بدی؟

1. حضوری توی Amtsgericht محل زندگیت، توی بخش Rechtsantragsstelle. اونجا یه Rechtspfleger فرم رو باهات چک می‌کنه. ولی خودش مشاوره‌ی حقوقی نمی‌ده. توی برلین معمولاً باید Termin بگیری.
2. با پست: فرم «Antrag auf Bewilligung von Beratungshilfe» رو پر کن و با کپی مدارک بفرست.
3. مستقیم پیش وکیل: می‌تونی اول بری پیش وکیل و درخواست رو بعداً بدی. ولی باید ظرف 4 هفته بعد از شروع کار وکیل به دادگاه برسه. اگه درخواستت رد بشه، خودت باید پول وکیل رو بدی. پس امن‌ترین راه اینه که اول Schein رو بگیری.

چه مدارکی ببری؟

• Pass یا کارت شناسایی، و Meldebescheinigung
• مدرک درآمد: فیش حقوقی، Bescheid جاب‌سنتر، Sozialamt یا Agentur für Arbeit، Kindergeld
• قرارداد اجاره (Mietvertrag)
• صورت‌حساب بانکی 3 ماه آخر
• مدرک قسط‌ها و بدهی‌ها
• همه‌ی نامه‌های مربوط به مشکلت (مثلاً Bescheid یا نامه‌ی طرف مقابل)

برلین، هامبورگ، برمن: توی هامبورگ به‌جای Beratungshilfe، Öffentliche Rechtsauskunft (ÖRA) هست. توی برمن هم مشاوره‌ی حقوقی عمومی هست. توی برلین می‌تونی بین Beratungshilfe پیش وکیل و öffentliche Rechtsberatung انتخاب کنی.

اگه باید شکایت کنی (Klage) یا ازت شکایت شده، می‌تونی PKH بخوای.

• شرط‌ها: درآمد کم + پرونده‌ات شانس کافی برای موفقیت داشته باشه (hinreichende Aussicht auf Erfolg) + mutwillig نباشه.
• درخواست: به همون دادگاه، با فرم «Erklärung über die persönlichen und wirtschaftlichen Verhältnisse» و مدارک. طرف مقابل این فرم رو نمی‌بینه. وکیلت هم می‌تونه درخواست رو بده.
• قسط: بسته به درآمدت، یا هیچی نمی‌دی یا قسط ماهانه می‌دی؛ حداکثر 48 قسط.
• مهم: PKH هزینه‌ی دادگاه و وکیل خودت رو می‌ده، ولی اگه پرونده رو ببازی، معمولاً باید هزینه‌ی وکیل طرف مقابل رو خودت بدی.
• تا 4 سال بعد، دادگاه می‌تونه وضع مالیت رو دوباره بررسی کنه. باید تغییر آدرس و بهتر شدن جدی درآمد (بیشتر از 100 یورو ناخالص در ماه) رو خودت خبر بدی. اگه خبر ندی، ممکنه PKH پس گرفته بشه.

Verfahrenskostenhilfe (VKH) همون PKH‌ـه، ولی برای دادگاه خانواده (Familiengericht): طلاق، حضانت بچه، Unterhalt.

• Sozialgericht (شکایت از Jobcenter، Agentur für Arbeit، Krankenkasse، Rentenversicherung، Sozialamt): برای بیمه‌شده‌ها، کسایی که کمک دولتی می‌گیرن و افراد دارای معلولیت هزینه‌ی دادگاه نداره (§ 183 SGG). توی مرحله‌ی اول وکیل اجباری نیست و می‌تونی شکایت رو توی Rechtsantragsstelle دادگاه ثبت کنی.
• Asyl (شکایت از تصمیم BAMF توی Verwaltungsgericht): هزینه‌ی دادگاه نداره (§ 83b AsylG)، ولی هزینه‌ی وکیل هست. می‌تونی PKH بخوای.
• Arbeitsgericht: توی مرحله‌ی اول هر طرف هزینه‌ی وکیل خودش رو می‌ده، حتی اگه ببره (§ 12a ArbGG). مهلت شکایت علیه Kündigung 3 هفته بعد از رسیدن نامه‌ست (§ 4 KSchG). Rechtsantragsstelle دادگاه کار هم شکایت رو برات ثبت می‌کنه.

• Flüchtlingsrat ایالتت و مراکز مشاوره‌ی پناهندگی: برای Asyl، Duldung و اقامت.
• Refugee Law Clinicها: دانشجوهای حقوق زیر نظر وکیل‌ها، رایگان، توی خیلی از شهرهای دانشگاهی.
• Migrationsberatung (MBE) برای بزرگسال‌ها و Jugendmigrationsdienst (JMD) برای جوون‌ها تا 27 سال: رایگان.
• Sozialberatung پیش Caritas، Diakonie، AWO، DRK و Paritätischer: برای Jobcenter، فرم‌ها و نامه‌ها.
• Schuldnerberatung: پیش مراکز رسمی و غیرانتفاعی رایگانه. مراقب «مشاورهای بدهی» تجاری باش که پول می‌گیرن.
• Mieterverein: برای مشکل خونه. باید عضو بشی و حق عضویت ماهانه بدی، ولی مشاوره‌اش برای عضوها خیلی ارزونه.
• Verbraucherzentrale: برای قرارداد، موبایل، خرید اینترنتی، انرژی. بعضی مشاوره‌ها هزینه‌ی کم دارن.
• Gewerkschaft (مثل ver.di یا IG Metall): برای مشکل کار، اعضا معمولاً کمک حقوقی رایگان دارن، ولی بعضی وقتا بعد از یه مدت عضویت.
• VdK و SoVD: برای Rente، معلولیت و بیمه‌ها، با حق عضویت.

• مهلت‌ها رو از دست نده. درخواست Beratungshilfe یا PKH مهلت Widerspruch یا Klage رو عقب نمی‌ندازه. اگه وقت کمه، اول Widerspruch یا Klage رو بفرست.
• قبل از شروع کار، از وکیل بپرس: «Beratungshilfe قبول می‌کنید؟» و «هزینه برای من چقدره؟»
• هیچ‌وقت به کسی که خودش رو «مشاور» معرفی می‌کنه برای پر کردن فرم‌ها پول زیاد نده. خیلی از این کمک‌ها رایگانه.