نامەی Dublinم بۆ هات: ڕێکاری Dublin دوای چاکسازیی GEAS

بابەت	پێشتر (Dublin III)	ئێستا (AMM-VO لە 12.06.2026ەوە)
نامەی BAMF	ڕەتکردنەوەی داواکە وەک unzulässig	Überstellungsentscheidung (بڕیاری گواستنەوە) + Abschiebungsanordnung (§ 34a AsylG)
ماوەی ئاسایی گواستنەوە	6 مانگ	6 مانگ
ئەگەر بە «flüchtig» دابنرێیت	تا 18 مانگ	تا 36 مانگ (3 ساڵ)
ئەگەر لە زیندان بیت	تا 12 مانگ	تا 12 مانگ
بەرپرسیاریی وڵاتی هاتنە ژوورەوەی نایاسایی	12 مانگ	20 مانگ دوای پەڕینەوە لە سنوور (دوای ڕزگارکردن لە دەریا: 12 مانگ)
خێزان	دەبوو لە وڵاتی خۆت هەبووبێت	ئەو خێزانەی پێش گەیشتن بە ئەورووپا پێکهاتووە، تەنانەت لە ڕێگای هەڵاتن
پێوەری نوێ	–	بڕوانامەی خوێندن یان پیشەیی لە وڵاتێکی ئەورووپی (Art. 30)

ئەگەر داوای پەنابەرییەکەت پێش 12ی جوونی 2026 تۆمار کرابێت، بۆ دیاریکردنی وڵاتی بەرپرسیار هێشتا پێوەرەکانی Dublin III بەکاردێن (Art. 84 AMM-VO). PRO ASYL دەڵێت وا دیارە BAMF ماوە درێژترەکەی گواستنەوە بۆ ئەم دۆسیانەش جێبەجێ دەکات و ئەمە جێی مشتومڕە. بۆیە با ڕاوێژکارێک دۆسیەکەت ببینێت.

ڕیزبەندیی پشکنین نزیکەی ئەمەیە:

1. هەرزەکاری بێ سەرپەرشت (ژێر 18 ساڵ): ئەو وڵاتەی خێزان یان خزمەکەی بە یاسایی لێی دەژین، ئەگەر بە قازانجی منداڵەکە بێت.
2. خێزان: گرنگترین پێوەر بۆ ئەوانی تر. بۆ نموونە ئەگەر هاوسەر یان منداڵەکەت لە وڵاتێکی تر پاراستنی (پەنابەری) هەیە و تۆ بە نووسراو بتەوێت لای ئەو بیت (Art. 26).
3. ئیقامە یان ڤیزا لە وڵاتێکی ئەورووپی، یان بڕوانامەی خوێندن و پیشەیی لەوێ.
4. هاتنە ژوورەوەی نایاسایی: یەکەم وڵات کە لێیەوە هاتیتە ئەورووپا. ئەم بەرپرسیارییە 20 مانگ دوای پەڕینەوە لە سنوور کۆتایی دێت (Art. 33).
5. ئەگەر هیچیان نەبوو: ئەو وڵاتەی یەکەمجار داواکەتی لێ تۆمار کراوە.

ئەگەر لە وڵاتێکی تری ئەورووپا پێشتر پاراستن (پەنابەری)ت وەرگرتووە، ئەمە ئیتر Dublin نییە؛ یاساکەی جیاوازە و لەوانەیە داواکەت بە unzulässig ڕەت بکرێتەوە. ئێرە بخوێنەوە: داوای پەنابەریم ڕەتکرایەوە.

• BAMF دەبێت لە ماوەی 2 مانگ لە تۆمارکردنی داواکەتەوە داوا لە وڵاتەکەی تر بکات تۆ وەربگرێت (ئەگەر پەنجەمۆرەکەت لە Eurodac دۆزرایەوە: 1 مانگ). ئەگەر دوا بکەوێت، ئەڵمانیا بەرپرسیار دەبێت.
• وڵاتەکەی تر 1 مانگ کاتی هەیە وەڵام بداتەوە (لەگەڵ Eurodac: 2 هەفتە). ئەگەر وەڵام نەداتەوە، واتە قبووڵی کردووە.
• ئەگەر پێشتر لە وڵاتێکی تر داوات کردبوو، BAMF تەنها «Wiederaufnahmemitteilung»ێک لە ماوەی 2 هەفتەدا دەنێرێت.

• ئەڵمانیا زۆرجار 6 مانگ کاتی هەیە بتگوازێتەوە.
• ئەگەر لە زیندان بیت: تا 12 مانگ.
• ئەگەر بە flüchtig (هەڵاتوو) دابنرێیت: تا 36 مانگ. ئاگاداربە: ئێستا ئەگەر چەند جارێک لە کەمپ نەبیت یان نەچیتە ژوانی ئامادەبوون (Meldepflicht)، لەوانەیە بە flüchtig دابنرێیت. هەروەها ئەگەر لە کاتی گواستنەوەدا بەرگریی جەستەیی بکەیت یان بە ئەنقەست خۆت بۆ گەشت نەگونجاو بکەیت.
• ئەگەر ئەڵمانیا لەم ماوەیەدا نەتگوازێتەوە، ئەڵمانیا بەرپرسیار دەبێت و دۆسیەکەت لێرە دەپشکنرێت.
• تێچووی گواستنەوە تۆ نایدەیت (Art. 47).

1. ڕێکەوتی گەیاندن لەسەر زەرفەکە ببینە و زەرفەکە بپارێزە.
2. بەشی Rechtsbehelfsbelehrung بخوێنەوە. زۆرجار:
   • Klage (سکاڵا) لە دادگای ئیداری: لە ماوەی 1 هەفتە. ئەم سکاڵایە خۆکار ڕێگری لە گواستنەوە ناکات.
   • Eilantrag (داوای بەپەلە، § 34a AsylG): ئەویش لە ماوەی 1 هەفتە. تەنها ئەمە دەتوانێت بۆ ماوەیەک ڕێگری لە گواستنەوە بکات.
3. هەر ئەو ڕۆژە بچۆ لای ڕاوێژکاری پەنابەری یان پارێزەر. بۆچی؟ چونکە Eilantrag ماوەی 6 مانگەکە لە سەرەتاوە دەست پێدەکاتەوە: ئەگەر ڕەت بکرێتەوە، 6 مانگ لە ڕۆژی ڕەتکردنەوەوە دووبارە دەژمێردرێت. بۆیە دەبێت لەگەڵ پسپۆڕ بڕیار بدەیت.
4. دادگا تەنها چەند هۆیەک دەپشکنێت (Art. 43):
   • مەترسیی هەڵسوکەوتی نامرۆڤانە لەو وڵاتە (بۆ نموونە بێ‌ماڵیی تەواو، نەبوونی چارەسەر).
   • هەڵە لە ماوەکان یان ڕێکارەکە (بۆ نموونە BAMF دواکەوتووە).
   • پشتگوێخستنی یاساکانی خێزان.
5. داوای دۆسیەکەت بکە (Akteneinsicht). BAMF دوو دۆسیەی جیای هەیە: دۆسیەی پەنابەری و دۆسیەی Dublin (ZBV-Akte). داوای هەردووکیان بکە. نموونەی نامە: داوای بینینی دۆسیە.

• ویستی خۆت بۆ بوون لەگەڵ خێزان زوو، بە نووسراو و لەگەڵ بەڵگە (گرێبەستی هاوسەرگیری، ناسنامە، بەڵگەی ئیقامەی ئەوان) بدە بە BAMF.
• منداڵێک کە لە ئەڵمانیا لەدایک بووە ئیتر بۆ گواستنەوە پێویستی بە ڕەزامەندیی دایک و باوک نییە، مەگەر گواستنەوەکە زیان بە منداڵەکە بگەیەنێت.
• پشتبەستن: ئەگەر تۆ یان خزمێکی نزیکت بەهۆی دووگیانی، نەخۆشیی قورس یان کەمئەندامی پشت بە یەکتر دەبەستن، لەوانەیە پێکەوە بمێننەوە (Art. 34).
• Selbsteintritt (Art. 35): ئەڵمانیا هەمیشە دەتوانێت بە خواستی خۆی دۆسیەکەت وەربگرێت. لەگەڵ بەڵگەی پزیشکی و هۆکاری مرۆیی داوای لێ بکە. مافی ئەوەت نییە، بەڵام داواکردنی زیانی نییە.
• دەکرێت Abschiebungsanordnungیش بە جیا تانەی لێ بدرێت، بۆ نموونە کاتێک دووگیانیی پێشکەوتوو یان نەخۆشی ڕێگری لە گەشتە. ئەمە ماوەی گواستنەوە ناوەستێنێت.

• هەندێک کڵێسا بۆ حاڵەتی زۆر قورس Kirchenasyl دەدەن. خۆت ناتوانیت بچیت؛ تەنها لە ڕێگەی کڵێساوە و بە ڕێکخستن.
• کڵێسا دەبێت لە ماوەی 4 هەفتەدا Härtefalldossierێک (دۆسیەی حاڵەتی قورس) بداتە BAMF. بەپێی ئەزموونی BAG Asyl in der Kirche، BAMF ئەم دۆسیانە نزیکەی هەمیشە ڕەت دەکاتەوە.
• بەپێی BAG Asyl in der Kirche، کەسێک لە Kirchenasyl بێت بە untergetaucht (خۆشاردراوە) دانانرێت. بەڵام لەگەڵ یاسا نوێیەکە و ماوەی تا 36 مانگ، کاری BAMF هێشتا ڕوون نییە. بۆیە سەرەتا لەگەڵ ڕاوێژکار قسە بکە.

• دوای Überstellungsentscheidung و Abschiebungsanordnung، بەپێی § 1 Abs. 4 AsylbLG لەوانەیە تەنها 2 هەفتە یارمەتیی کاتی (Überbrückungsleistungen) وەربگریت و دواتر تەنها لە حاڵەتی زۆر قورسدا یارمەتی بدرێت. ئەم یاسایە زۆر ڕەخنەی لێ گیراوە و دادگاکانی کۆمەڵایەتی (Sozialgericht) زۆرجار یارمەتییەکانیان گەڕاندووەتەوە. ئەگەر یارمەتییەکەت بڕا، یەکسەر لەگەڵ ڕاوێژکار بچۆ Sozialgericht. زیاتر: AsylbLG.
• هەرێمەکان دەتوانن Sekundärmigrationszentren دروست بکەن: کەمپی تایبەت بۆ دۆسیەکانی Dublin کە لەوانەیە تا 24 مانگ ناچار بیت لەوێ بژیت و شەوان سنووری دەرچوونت هەبێت.

• زانیاریی نووسراو و بە زمانێک کە تێی دەگەیت (Art. 19).
• ڕاوێژی یاسایی بەخۆڕایی (Art. 21). BAMFیش «Rechtsauskunft»ی بەخۆڕایی هەیە، بەڵام دۆسیەی خۆت بە وردی ناپشکنێت؛ باشترە بچیتە لای ڕاوێژکاری سەربەخۆش.
• چاوپێکەوتنی کەسی (Art. 22). کورتەی چاوپێکەوتنەکە پێش بڕیار دەدرێتە دەستت و دەتوانیت هەڵەکانی ڕاست بکەیتەوە. بە دڵنیاییەوە بیخوێنەوە.

• ناوەندەکانی ڕاوێژی پەنابەری، Flüchtlingsratی هەرێمەکەت، PRO ASYL، Caritas و Diakonie.
• بێ ڕاوێژ بە خواستی خۆت ئەڵمانیا جێمەهێڵە؛ سەرەتا پرسیار بکە.

بابەتی پەیوەندیدار: داوای پەنابەریم ڕەتکرایەوە · BAMF · Aufenthaltsgestattung

ئەم بابەتە زانیاریی گشتییە. بۆ دۆسیەی خۆت هەمیشە ئەو ماوەیەی لە نامەکەی خۆتدا نووسراوە بکە بە پێوەر.