پاراستنی لاوەکی یان Subsidiär (§ 25 Abs. 2): ئیقامە، سەفەر و ڕاگرتنی هێنانی خێزان
Subsidiär واتە پەنابەری ژنێڤ نیت بەڵام لە وڵاتەکەت مەترسیی جددیت هەیە. ئیقامەی سێ ساڵە، کاری ئازاد، و هێنانی خێزان کە تا جولایی 2027 ڕاگیراوە.

Subsidiärer Schutz (پاراستنی لاوەکی) واتە BAMF دەڵێت تۆ پەنابەری ژنێڤ نیت، بەڵام ئەگەر بگەڕێیتەوە مەترسیی جددی هەڕەشەت لێ دەکات. بەم بڕیارە ئیقامەی § 25 Abs. 2 AufenthG وەردەگریت.
١کێ وەریدەگرێت؟ (§ 4 AsylG)
کەسێک کە لە وڵاتەکەی ڕووبەڕووی یەکێک لەم مەترسییانە دەبێتەوە:
- سزای لەسێدارەدان
- ئەشکەنجە یان مامەڵەی نامرۆیی
- مەترسیی جددی بۆ ژیان بەهۆی شەڕ و توندوتیژیی کوێر
جیاوازییەکەی لەگەڵ ژنێڤ: پێویست ناکات بە شێوەی کەسی بەهۆی ئایین، بیروڕا یان نەتەوەوە کرابیتە ئامانج.
٢ماوە
- ئیقامەکە سێ ساڵە. پێشتر یەک ساڵ بوو، بەڵام لە فێبریوەریی 2024ەوە وەک پەنابەری ژنێڤ سێ ساڵ دەدرێت.
- ئەگەر دۆخی وڵاتەکەت بە شێوەیەکی بەردەوام باشتر بێت، BAMF دەتوانێت پاراستنەکە هەڵبوەشێنێتەوە.
٣کار و خوێندن
مۆڵەتی کاری تەواوت هەیە: کارمەندی، کاری سەربەخۆ، Ausbildung و زانکۆ.
٤سەفەر
- پاسپۆرتی شین وەرناگریت. دەبێت بە پاسپۆرتی وڵاتی خۆت سەفەر بکەیت.
- ئەگەر وەرگرتنی پاسپۆرت لە باڵیۆزخانە بۆت مەحاڵ یان نەگونجاو بێت (و بیسەلمێنیت)، دەتوانیت Reiseausweis für Ausländer وەربگریت.
- سەفەر بۆ وڵاتی خۆت دەتوانێت ببێتە هۆی پشکنین و هەڵوەشاندنەوەی پاراستنەکەت.
٥خێزان: ئێستا ڕاگیراوە
- هێنانی هاوسەر و منداڵ بۆ خاوەنانی Subsidiär لە 24ی جولایی 2025 تا 23ی جولایی 2027 ڕاگیراوە (§ 104 Abs. 14).
- تەنها لە حاڵەتە زۆر سەختە مرۆییەکاندا (§ 22) ئیستیسنا هەیە؛ بۆ نموونە نەخۆشیی سەخت یان مەترسیی جددی بۆ خێزان. داواکاری لە باڵیۆزخانەی ئەڵمانیا پێشکەش دەکرێت و مافی یاسایی بۆ وەرگرتنی نییە.
- دوای جولایی 2027 هێشتا ڕوون نییە چی دەبێت.
- ئەگەر دواتر ئیقامەی دائیمی یان پاسپۆرتی ئەڵمانی وەربگریت، ئەم ڕاگرتنە ئیتر تۆ ناگرێتەوە.
٦ئیقامەی دائیمی (§ 26 Abs. 4 و § 9)
ڕێگا ئاسانەکەی پەنابەری ژنێڤ (§ 26 Abs. 3) بۆ تۆ نییە. مەرجەکان:
- پێنج ساڵ ئیقامە (ماوەی دۆسیەی پەنابەریش حساب دەکرێت)
- زمانی B1
- هەموو خەرجیی ژیان لە داهاتی خۆت
- 60 مانگ بیمەی خانەنشینی
- خانووی پێویست و بێ تاوانی گەورە
بڕیار بە ویستی فەرمانگەیە، واتە مافێکی بێگومان نییە.
٧پاسپۆرتی ئەڵمانی
دوای پێنج ساڵ ئیقامەی یاسایی بە B1 و داهاتی خۆت (§ 10 StAG). ماوەی دۆسیەی پەنابەریش حساب دەکرێت.
٨هەڵە باوەکان
- وا بیرکردنەوە کە پاسپۆرتی شین وەردەگریت.
- چاوەڕوانبوون بۆ هێنانی خێزان لە جیاتی پشکنینی حاڵەتی سەختی مرۆیی یان گەیشتن بە ئیقامەی دائیمی.


