کاری سەربەخۆ (selbstständig) لە ئەڵمانیا: لە تۆمارکردن تا باج
کێ ڕێگەی کاری سەربەخۆی هەیە، Gewerbe و Freiberufler چ جیاوازییەکیان هەیە و یاسای Kleinunternehmer لە 2025.

زۆر کەس دەیانەوێت کاری خۆیان هەبێت: سەرتاشخانە، چێشتخانە، گواستنەوە یان خزمەتگوزاری. پێش دەستپێکردن ئەم خاڵانە بزانە.
١ئایا ڕێگەت هەیە؟
- لەسەر بەڵگەکەت دەبێت Erwerbstätigkeit erlaubt یان gestattet نووسرابێت.
- ئەگەر تەنها Beschäftigung نووسرابێت، کاری سەربەخۆ ڕێگەپێنەدراوە.
- بە Gestattung یان Duldung کاری سەربەخۆ زۆرجار مومکین نییە.
٢Gewerbe یان Freiberufler؟
- Gewerbe: زۆربەی کارەکان وەک دوکان، چێشتخانە، پاککردنەوە، گواستنەوە. دەبێت لە Gewerbeamtی شار تۆماری بکەیت (تێچووی کەم، بەپێی شار).
- Freiberufler: پیشە ئازادەکان وەک وەرگێڕ، مامۆستا، ڕاوێژکار، دیزاینەر. تۆمارکردن لە Gewerbeamt پێویست نییە، تەنها ئاگاداری فەرمانگەی باج دەکەیت.
- هەندێک پیشە (بۆ نموونە هەندێک کاری تەکنیکی) بڕوانامە یان ڕێگەی تایبەتیان پێویستە.
٣فەرمانگەی باج (Finanzamt)
- دوای دەستپێکردن، فۆرمی Fragebogen zur steuerlichen Erfassung لە ڕێگەی ELSTER بە ئۆنلاین پڕ دەکەیتەوە.
- ژمارەی باج (Steuernummer) وەردەگریت و دەبێت لەسەر پسوولەکانت بینووسیت.
- هەموو ساڵێک ڕاگەیاندنی باج پێویستە.
٤یاسای Kleinunternehmer (لە 2025)
- ئەگەر فرۆشتنەکەت لە ساڵی پێشوودا زۆرترین ٢٥٬٠٠٠ یۆرۆ بووبێت و لە ساڵی ئێستادا لە ١٠٠٬٠٠٠ یۆرۆ تێنەپەڕێت، دەتوانیت بێ باجی بەهای زیادکراو (Umsatzsteuer) پسوولە بنووسیت.
- ئەگەر لە ناوەڕاستی ساڵدا لە ١٠٠٬٠٠٠ تێپەڕیت، ئەم دۆخە دەستبەجێ کۆتایی دێت.
٥بیمە
- وەک کاری سەربەخۆ، بیمەی تەندروستی دەبێت خۆت بیدەیت.
- بۆ داهاتوو بیر لە بیمەی خانەنشینیش بکەرەوە.
٦خاڵ
ئەگەر یارمەتی لە Jobcenter وەردەگریت، پێش دەستپێکردن ئاگاداریان بکە؛ هەندێکجار بۆ دەستپێکردنی کاری سەربەخۆ یارمەتیی پارە (Einstiegsgeld) مومکینە.

