ئیقامە بەهۆی خێزانی ئەڵمانی (§ 28): هاوسەر، منداڵ، دایک و باوک
ئەگەر هاوسەرەکەت ئەڵمانییە یان دایک یان باوکی منداڵێکی ئەڵمانیت، مافی ئیقامەت هەیە. مەرجی زمانی A1، داهات زۆرجار پێویست نییە، و دوای سێ ساڵ ئیقامەی دائیمی.

§ 28 AufenthG بۆ ئەو کەسانەیە کە ئەندامێکی خێزانەکەیان هاوڵاتیی ئەڵمانییە و لە ئەڵمانیا دەژی. ئەمە یەکێکە لە بەهێزترین ئیقامەکانی ئەڵمانیا.
١کێ؟
- هاوسەری کەسێکی ئەڵمانی.
- منداڵی ژێر ١٨ ساڵ و بێ هاوسەری کەسێکی ئەڵمانی.
- دایک یان باوکی منداڵێکی ئەڵمانیی ژێر ١٨ ساڵ کە مافی سەرپەرشتی (Personensorge) هەیە.
- دایک یان باوکێک کە مافی سەرپەرشتیی نییە، تەنها ئەگەر بەڕاستی لەگەڵ منداڵەکە ژیانی خێزانیی هەیە؛ لەم حاڵەتەدا بڕیار بە دەست فەرمانگەیە.
مەرجی گرنگ: ئەندامە ئەڵمانییەکەی خێزان دەبێت دانیشتووی ئەڵمانیا بێت.
٢داهات پێویستە؟
- بۆ منداڵ و دایک یان باوکی خاوەن سەرپەرشتی: داهات پێویست نییە. ئیقامە دەبێت بدرێت.
- بۆ هاوسەر: لە حاڵەتی ئاساییدا داهات پێویست نییە؛ تەنها لە حاڵەتی تایبەتدا لەوانەیە داوای بکەن.
واتە تەنانەت ئەگەر خێزانەکە لە Jobcenter پارە وەردەگرێت، ئەم ئیقامەیە زۆرجار دەدرێت.
٣مەرجەکانی هاوسەر
- هەردوو هاوسەر لانیکەم ١٨ ساڵ.
- زمانی ئەڵمانی A1 پێش هاتن بۆ ئەڵمانیا.
نموونەی ئەو حاڵەتانەی A1 پێویست نییە:
- نەخۆشی یان کەمئەندامی کە فێربوونی زمان مەحاڵ دەکات.
- کاتێک فێربوونی زمان لە وڵاتی خۆت لە ڕاستیدا مومکین یان گونجاو نییە (بۆ نموونە هیچ خولێک بەردەست نییە).
زەماوەندەکە دەبێت ڕاستەقینە بێت. ئەگەر فەرمانگە گومانی هەبێت کە زەماوەندەکە تەنها بۆ ئیقامەیە، ئیقامە نادرێت.
٤دوای سێ ساڵ: ئیقامەی دائیمی
بەپێی § 28 Abs. 2 دوای سێ ساڵ هەبوونی ئەم ئیقامەیە، زۆرجار Niederlassungserlaubnis (ئیقامەی دائیمی) وەردەگریت، ئەگەر:
- ژیانی خێزانی لەگەڵ ئەو ئەڵمانییە هێشتا بەردەوامە.
- هیچ هۆکارێکی دەرکردن (بۆ نموونە تاوانی قورس) نییە.
- ئەڵمانی لە ئاستی B1 دەزانیت.
هەندێک فەرمانگە بەڵگەی داهات و بیمەش دەخوازن؛ لە Ausländerbehörde ی شارەکەی خۆت بپرسە.
ئەگەر هێشتا مەرجەکانت نییە، ئیقامە ئاساییەکەت درێژ دەکرێتەوە تا کاتێک ژیانی خێزانی بەردەوامە.
٥جیابوونەوە یان تەڵاق
ئەگەر دوای زەماوەند جیا ببیتەوە، ئیقامەکەت یەکسەر کۆتایی نایەت. بەپێی § 31 ئەگەر ژیانی هاوبەش لانیکەم سێ ساڵ لە ئەڵمانیا بەردەوام بووبێت، مافی ئیقامەی سەربەخۆت هەیە. لە حاڵەتی سەختیی تایبەتدا (بۆ نموونە توندوتیژی لە ماڵ) ئەم ماوەیە پێویست نییە.
٦منداڵەکە گەورە بوو
ئەگەر منداڵە ئەڵمانییەکەت ١٨ ساڵ بوو بەڵام هێشتا لەگەڵت دەژی و قوتابخانە یان Ausbildung یان زانکۆ دەخوێنێت، ئیقامەی دایک یان باوک دەبێت درێژ بکرێتەوە (§ 28 Abs. 3).
٧لە کوێوە دەست پێ بکەم؟
- ئەگەر لە دەرەوەی ئەڵمانیایت: لە باڵیۆزخانەی ئەڵمانیا ڤیزای خێزانی وەربگرە.
- ئەگەر لە ئەڵمانیایت (بۆ نموونە بە Duldung یان Gestattung و ئێستا منداڵێکی ئەڵمانیت هەیە): ڕاستەوخۆ لەگەڵ Ausländerbehörde قسە بکە. هەندێک جار بەبێ گەڕانەوە بۆ وڵاتەکەت مومکینە، بەڵام بە دۆخی تۆوە بەستراوە؛ بێگومان ڕاوێژ وەربگرە.


